زندگی درجنگلهای بارانی

زندگی در جنگل‌های بارانی استوایی

جنگل‌های بارانی، جنگل‌‌هایی هستند که به واسطه مقدار زیاد بارش متمایز می‌شوند. طبق تعریف میزان کمینه بارش سالانه در یک جنگل بارانی بین 1750 تا 2000 میلی‌متر است. بیوم (اکوسیستم) جنگل‌های بارانی حاره‌ای و به عبارتی استوایی یکی از پیچیده‌ترین بیوم‌ها، هم از نظر ساختار و هم از نظر تنوع گونه‌ای روی کره زمین است. جنگل‌های بارانی حاره‌ای، مساحت اندکی از زمین را اشغال می‌کنند، اما دارای بیش از نیمی از گیاهان و جانوران جهان هستند و 40 درصد اکسیژن زمین را تولید می‌کنند. این جنگل‌ها در منطقه حاره‌ای واقع هستند. جایی که تابش آفتاب به صورت 90درجه است، 12 ساعت تابش شدید آفتاب که منجر به ایجاد انرژی فوق‌العاده‌ای برای نیرو بخشیدن به جنگل‌های انبوه برای پیشبرد اعمال فیزیولوژیکی گیاهان می‌شود. به خاطر همین انرژی بی نظیر این جنگل‌ها معمولاً گرم هستند و رطوبت متوسط بین 77 تا 88 درصد است. دما در یک جنگل بارانی حاره‌ای به ندرت از 34 درجه فراتر می‌رود یا پایین‌تر از 20 درجه می‌شود. ‏

در این بیوم، زمستانی وجود ندارد، فصل رویش در تمامی مدت سال جاری است و هر گونه گیاهی، موسم گلدهی ومیوه دهی خاص خود را دارد. ویژگی بسیار بارز دیگر این بیوم، وجود بارش‌های فراوان (بیش از 2000 میلی‌متر) است که این بارش فراوان در طول سالیان دراز روی خاک تأثیر نامطلوب می‌گذارد، به گونه‌ای که با وجود پوشش گیاهی انبوه و در نتیجه غنای خاک، به واقع، خاک از نظر مواد غذایی فقیر است.‏

 

جنگل‌های بارانی استوایی، جنگل‌های مرطوب گرم و خیلی متراکمی هستند. آنها پناهگاه میلیون‌ها گیاه و جانورند. جنگل‌های بارانی بی نهایت از نظر سکونت موجودات زنده و بوم‌شناسی زمین مهم هستند. گیاهان جنگل‌های بارانی بیشتر اکسیژن زمین را تولید می‌کنند. این گیاهان همچنین برای مردم از خیلی نظرها مهم هستند. بسیاری از آنها در ساخت داروهای جدید که با بیماری‌ها می‌جنگند مورد استفاده قرار می‌گیرند. جنگل‌های گرمسیری در نوار گرداگرد استوا و بیشتر در منطقه بین مدار رأس السرطان (23.5 درجه عرض جغرافیایی) و مدار رأس الجدی (23.5درجه عرض جغرافیایی) قرار دارند. این 3000 مایل (4800 کیلومتر) نوار پهن استوا نامیده می‌شود. جنگل‌های بارانی گرمسیری در آمریکای جنوبی، آفریقای غربی، استرالیا، هند جنوبی و آسیای جنوب شرقی پیدا می‌شوند.

 

 

لایه‌بندی رویشی در جنگل‌های بارانی

 

یکی از ویژگی‌های مهم جنگل‌های حاره‌ای، ساختار رویشی منحصر به فرد این جنگل‌ها است که به صورت اشکوب‌هایی چند لایه خود را نشان می‌دهد.

 

‏Emergent Layer‏ ـ در این لایه که مرتفع‌ترین لایه رویشی (55-44 متر) است، درختان دارای تاجی چتری شکل هستند و با فاصله از یکدیگر قرار دارند. این لایه در بالای تاج پوشش عمومی جنگل قرار دارد. درختان این لایه برگ‌های کوچک دارند.‏

 

Upper Canopy‏ـ این لایه، یک لایه متراکم درختی از انشعابات و برگ‌ها است. درختان در فواصل کمی از یکدیگر قرار دارند. ارتفاع درختان 40-30 متر است. میزان دسترسی به نور در این لایه بسیار زیاد است اما خود این لایه، به میزان زیادی از نفوذ نور به بخش‌های پایین‌تر جلوگیری می‌کند. درختان دارای برگ‌های کوچک و چرمی هستند تا مانع از دست دادن زیاد آب در مقابل تابش شدید خورشید شود. ‏

 

Lower Canopy‏ـ این لایه درختی نیز لایه‌ای فشرده و متراکم است، اما درختان آن دارای ارتفاع کمتری نسبت به لایه قبل هستند. درختان برگ‌های بزرگ تری دارند.‏

 

Shrub Layer‏ ـ لایه درختچه‌ای است. در این لایه جابجایی هوا بسیار کم صورت پذیرفته، رطوبت به صورت پایداری بالا است. همچنین، حدود 3 درصد نوری که به طبقه فوقانی جنگل می‌رسد به این لایه نفوذ می‌کند.‏

 

Forest Floor or Ground Layer‏ ـ طبقه کف جنگل کاملاً سایه دار است مگر در مواردی که در تاج پوشش فوقانی شکافی ایجاد شود. به دلیل نفوذ بسیار اندک نور به این قسمت، گیاهان و بوته‌های کمی قادر به رشد در اینجا هستند. در این لایه، بقایای گیاهی و جانوری به سرعت توسط تجزیه کنندگان تحت شرایط گرما و رطوبت تجزیه می‌شوند. قارچ‌ها یکی از عناصر مهم در طبقه کف جنگل به شمار می‌روند.‏

 

جنگل‌های حاره‌ای از لحاظ کثرت حیوانات و تنوع گونه‌ها بسیار غنی است. بیشتر حیوانات روی درخت زندگی می‌کنند مانند میمون‌ها، زباب‌ها و مورچه ‌خواران. در سطح خاک جمعیت‌های انبوهی از دوزیستان، خزندگان و مارها زندگی می‌کنند. گروه گیاهخواران شامل گونه‌‌های مختلفی از آهوها و غزال‌ها هستند. پرندگان این زیستگاه از دانه خواران و آنهایی که از میوه درختان، شهد گل‌ها، حشرات یا حیوانات کوچک تغذیه می‌کنند تشکیل می‌شود که ترکیب گونه‌ای متنوع و تعداد فراوانی دارند.

 

بزرگ‌ترین نواحی جنگل‌های بارانی استوایی در محدوده آمازون، در آمریکای جنوبی قرار دارد. این جنگل‌ها در حال حاضر منطقه‌ای به وسعت 300 میلیون هکتار را می‌پوشانند. همچنین در مراکز آفریقا و جنوب شرقی آسیا منطقه وسیعی از این جنگل‌ها وجود دارد.‏

 

در جنگل‌های بارانی استوایی بیشتر از هر جنگل دیگری مواد خام چرخه تجزیه را سریع‌تر طی می‌کنند. درختان و برگ‌ها به روی زمین سقوط کرده و سریعاً تجزیه می‌شوند و مواد غذایی آنها توسط ریشه درختان زنده جذب می‌شود. خاک این نواحی خیلی نازک است و مقدار خیلی کمی از مواد غذایی را در خود دارد.

 

در صورت قطع درختان، خاک این منطقه به سرعت از بین می‌رود و زمین باقیمانده فقط می‌تواند حیات تعداد معدودی از گیاهان و حیوانات را تضمین کند. هر ساله 115 هزار کیلومتر مربع از جنگل‌های بارانی استوایی به بهانه کشاورزی و دامداری نابود می‌شوند. از سال 1945 بیش از نصف جنگل‌های بارانی استوایی نابود شده است. اگر سرعت فعلی تخریب جنگل‌ها ادامه یابد، خیلی زود فقط تعداد معدودی از نواحی حفاظت شده از جنگل‌ها باقی خواهد ماند و هزاران گونه از گیاهان و حیوانات، کاملاً محو خواهند شد. وقتی درختان جنگل‌ها قطع شده و سوزانده می‌شوند، مقدار زیادی دی ‌اکسید کربن در هوا رها می‌شود. دانشمندان معتقدند، این پدیده باعث زیاد شدن گرمای زمین می‌شود.

 

 

جنگل‌های بارانی آسیای جنوب شرقی

 

در جنگل‌های آسیای جنوب شرقی، گونه‌های بسیار متنوعی از گیاهان وجود دارد. فقط در شبه جزیره مالزی بیش از 2500 گونه درخت مشاهده شده که این تعداد بیش از درختان تمامی آمریکای شمالی است. این جنگل‌ها، زیستگاه دو گونه رو به افزایش حیوانات بسیار کمیاب بوده که عبارتند از: بوزینه درازدست (از نخستیان میوه خوار) و یوزپلنگ. ‏

 

 

 

جنگل‌های بارانی آفریقای مرکزی

 

بیشتر جنگل‌های بارانی آفریقای مرکزی در ارتفاعات بالا قرار دارند. بزرگترین منطقه جنگل استوایی و بارانی آفریقا در ناحیه عبور رودخانه کنگو قرار دارد. تنوع گیاهی در این جنگل‌ها به میزان جنگل‌های بارانی آمریکای جنوبی و آسیا نیست. جنگل‌های بارانی آفریقای مرکزی شامل تعدادی از درختان ماهون آمریکایی می‌شود که معمولاً به خاطر چوبشان آنها را قطع می‌کنند. این جنگل انبوه زیستگاه «اوکاپی»، یک حیوان خجالتی شبیه به زرافه است که در سال 1901 به جامعه بیرون از محیط خود معرفی شد. ‏

 

 

 

جنگل‌های بارانی آمریکای مرکزی

 

سرزمین‌های متنوعی در آمریکای مرکزی وجود دارد. همچنین نواحی مسطح ساحلی و سرزمین‌های بلند (کوه‌ها) آتشفشانی در این منطقه به چشم می‌خورند. زمانی تمامی این ناحیه پوشیده از جنگل بود اما در طول چند دهه اخیر مناطق وسیعی از جنگل‌ها نابود شده است. جنگل‌های باقیمانده دارای انواع بسیار متنوعی از حیوانات مخصوصاً پرندگان هستند.‏

 

 

 

جنگل‌های بارانی ونزوئلا

 

آبشارهای آنجل در جنوب شرقی ونزوئلا در ناحیه‌ای قرار دارد که فرسایش خاک، مناظر متفاوتی از قله‌های تخت و هموار را بوجود آورده است. کوه‌ها توسط جنگل‌های انبوه پوشیده شده‌اند و زیستگاه گیاهان و حیواناتی هستند که در هیچ نقطه دیگری از جهان یافت نمی‌شوند. ‏

 

‏ ‏

 

جنگل‌های آمازون

 

جنگل‌های بارانی آمازون بیش از 20 درصد اکسیژن جهان را فراهم می‌کنند. اگر روزی دچار مشکل تنفسی یا تنگی نفس شدیم، می‌توانیم از کارخانه‌های بزرگ که با قطع درختان جنگلی به ما آسیب می‌رسانند، تشکر کنیم.

 

تصور کنید چگونه فضای اطراف ما در صد سال اخیر تغییر کرده است. زمانی جنگل‌های بارانی 14 درصد سطح زمین را پوشش می‌دادند اما اکنون این رقم به 6 درصد کاهش یافته است. برآوردها نشان می‌دهند با گذشت هر ثانیه 5/1 جریب (47/4 متر مکعب) جنگل از بین می‌رود و به دنبال آن مقدار زیادی اکسیژن که حاصل گیاهان سبز است از ما خداحافظی می‌کنند.‏

 

در یک هکتار یا 47/2 جریب از جنگل‌های بارانی می‌توان بیش از 750 نوع درخت و 1500 گونه گیاهی دید. جنگل‌ها چهار پنجم مواد غذایی جهان مانند گوجه فرنگی، کدو، آجیل، آواکادو، لیمو،سیب زمینی، ادویه و مقدار زیادی سبزی و میوه‌های دیگر را فراهم می‌کنند.

 

25 درصد داروها در کشورهای غربی از جنگل‌های بارانی به دست می‌آیند و این آمار در حالی است که فقط یک درصد درختان جنگل مورد بررسی قرار گرفته‌اند. آمارها نشان دهنده این موضوع است که گنج بزرگی زیر درختان سبز جنگل‌ها نهفته است.‏

 

در سال 2009 شرکت «نایک» و «تیمبرلند» خرید چرم از بخش‌های جنگل ‌زدایی شده جنگل‌های آمازون را متوقف کردند. این عمل فقط چند هفته پس از گزارش سازمان صلح سبز صورت گرفت که نشان می‌داد گله‌های دامداری‌های منطقه آمازون باعث تخریب جنگل‌های آمازون می‌شوند. طبق تحقیق آرنولد نیومن هر همبرگری که می‌خریم باعث از بین رفتن 25/6 متر مربع از جنگل‌های بارانی می‌شود.‏

 

جنگل‌های بارانی آمازون در تمامی فصول سال دارای هوایی گرم با رطوبتی بسیار زیاد هستند. متوسط درجه حرارت در مرکز آمازون حدود 30 درجه سانتی گراد (86درجه فارنهایت) و غربی‌ترین بخش این منطقه حدود 25درجه سانتی‌گراد (76 درجه فارنهایت) است. تقریباً هر روزه باران سنگینی در سرتاسر آمازون می‌بارد.

 

جنگل‌‌های بارانی سهم زیادی از باران‌های زمین دارند، اما همه آب باران به زمین برنمی‌گردد. تصور می‌شد که آب باران در برگ‌‌های انبوه جمع می‌شود،‌ اما ظاهراً این‌ طور نیست چون برگ سوزنی‌‌ها آب بیشتری می‌گیرند. در واقع بخش نه چندان کمی از باران‌ها، پیش از رسیدن به کف جنگل، ناپدید می‌شود. توضیح اولیه، ‌برگ‌های درهم درختان این نوع جنگل‌ها است که می‌توانند مانند یک چتر مانع از رسیدن آب به کف جنگل شوند.

 

*گردآوری: بی‌تا آرمین‌فر

 

 

/ 1 نظر / 28 بازدید
زیــبــا جـــونـــ

سلام دوست عزیز خوبی؟! میگم من آپم حتما به وبلاگم سر بزن،یه خبر داغ دارم یه خبر داغ دارم [نیشخند] بدو بیاها! کارت دارم،اومدی حتما هم عضو شو تا بفهمی [نیشخند][قلب] منتظرتم!!!