امراض و بیماریهای ناشی از آلودگی آب

بیماریهای ناشی از آب

 

● نگاه کلی
به دلیل اینکه آب نقش اساسی در بقا زندگی انسان ایفا می‌کند، در صورتآلوده بودن توانایی زیادی برای انتقال انواع گوناگونی از بیماریها و امراضرا نیز دارد. این بیماریها به وسیله باکتریهای بیماری‌زا ، ویروسها ،پروتوزوئرها و کرمها در انسان ایجاد می‌شوند. منابع و مخازن آب از جملهرودخانه ها ، کانال آبها ، دریاچه ها و سدها به ویژه در مناطق گرمسیر ،محلی مناسب برای انتشار این گونه بیماریها هستند. این نوع مخازن آب ،زمینه را برای رشد میزبانهای واسط انگلها مانند حلزونها ، ماهیان ، گیاهانآبزی و ناقلان بیماریها مانند پشه ها و سایر حشرات گزنده فراهم می‌سازند. علی‌رغم کوشش مسئولان برای تصفیه آب به خصوص در مناطق گرمسیر ، اینبیماریها ممکن است ایجاد شوند. در نتیجه ، قبل از برطرف ساختن آلودگی آبباید به وضعیت بهداشتی محیط زیست مردم رسیدگی شده و آموزشهای لازم به آنهابدهند تا از آلودگی آب جلوگیری شود.
● بیماریهای با منشا آبی

معمول ترین شکل بیماری وابسته به آب ، بویژه آن شکلی که سبب آسیببیشتری در مقیاس جهانی می‌گردد، شامل بیماریهایی است که با آب آلوده بهادرار و مدفوع انسانی، منتقل می‌شوند. آلودگی به این بیماریها ، زمانیاتفاقی می‌افتد که ارگانیسم بیماری زا به آب راه می‌یابد و این آب توسطفردی که به بیماری مصونیت ندارد مصرف می‌شود. از عمده ترین بیماریهای ایندسته ، وبا ، حصبه یا تیفوئید ، پاراتیفوئید ، هپاتیت های مسری ،ژیاردیانیز ، لپتوسیپروسیس ، تولادمیا ، اسهال میکروبی و غیره هستند که یکمسیر از انتقال مدفوع تا خوراک داشته و بروز آنها بطور همزمان ، بینافرادی که از یک منبع آب استفاده کرده اند مشخص می شود.
▪ بیماریهای منتقل شده از طریق آب دریا یا آبهای مورد شستشو

بیماریهای مدفوعی- دهانی ناشی از آب ، امکان دارد بعنوان بیماریهایمنتقل شده توسط آب شستشو ، طبقه بندی شوند. اکثر عفونتهای اسهالی در آب وهوای گرمسیری ، بیش از آنکه بعنوان یک بیماری ناشی از آب عمل نماید، بصورتبیماریهای منتقل شده از طریق آبهای شستشو عمل می‌کنند. گروه دومی از اینبیماریها تعدادی از عفونتهای چشمی و پوستی را شامل می‌شوند که حتی اگربطور معمول کشنده باشند، یک سری اثرات تضعیفی روی مبتلایان بجا می‌گذارند. بیماریهایی از این نوع شامل زخمها و دملهای پوستی باکتریایی و تراخم وجذام می‌باشند.
▪ بیماریهای وابسته به آب

تعدادی از بیماریها ، به ارگانیسم های بیماریزایی مربوط می‌شوند کهبخشی از دو.ره زندگی خود را در آب ، یا در بدن حد واسطی که در آب زندگیمی‌کند، می‌گذرانند، از این رو آلودگی در انسان ، نمی تواند با بلعیدن حدواسط یا تماس با ارگانیسم دفع شده توسط مبتلا ، ایجاد شود. اغلب این نوعبیماریها ، توسط کرمهایی ایجاد می شوند که بیمار را اذیت کرده و تخمهاییتولید می‌کنند که توسط ادرار یا مدفوع پخش می‌شوند. آلودگی از طریق نفوذاز جداره پوست غالبا بیشتر از آلودگی از طریق مصرف مستقیم آب است. بیماریشیستوزومازیر (که در ضمن بیل‌هارزیا نامیده می‌شود) مهمترین نمونه از ایندسته بیماریها است. دراکان کالیازیز (کرم گینه ای) مولد بیماری آبی دیگریاست که در مناطق استوایی کاملا منتشر شده است. در این حالت میزبان حد واسط، سخت پوست ریزی است و آلودگی انسان بدنبال خوردن آب آلوده شود، با اینسخت پوستان ریز اتفاق می‌افتد.
▪ حشرات ناقل بیماریهای وابسته به آب

بیماریهای وجود دارد که توسط حشراتی منتقل می‌شوند که تغذیه و تولیدمثل آنها در مجاورت آب صورت می‌گیرد، به طوری که گسترش آنها می‌تواند بهقابل دسترس بودن منابع آبی مناسب ، مربوط شود. آلودگی به این نوع بیماریهیچ ربطی به مصرف یا تماس انسان با آب ندارد. پشه هایی که مالاریا وتعدادی دیگر از بیماریها را انتقال می دهند آبهای راکد کم عمق ، استخرها ،حاشیه دریاچه ها و آب انبارها را ترجیح می دهند. حشرات سیمولیوم که بیماریانکوسرسیازیر (بیماری کوری رودخانه) را انتقال می‌دهند در آبهای متلاطمتولید شده و با سیلابها ، آبشارها و غیره ، در ارتباطند و یا در سدها ونیز توربینها و غیره ایجاد می‌شوند.
▪ بیماریهای ناشی از مواد شیمیایی

به علت خواص حل کنندگی آب، بسیاری از ترکیبات می‌توانند در آبهایطبیعی محلول باشند و برخی از آنها ذاتا برای زندگی بشر سمی هستند. خوشبختانه در اغلب موارد غلظت بسیاری از ناخالصیهای ذاتا سمی ، در آبهایطبیعی معمولا خیلی پایین است با وجود این این هزاران ترکیب شیمیایی مورداستفاده درکشاورزی ، منازل و صنعت وجود دارند که قادرند به آبهای سطحی وزیرزمینی راه یابند. تاثیر مواد شیمیایی بر سلامتی ، از دو طریق قابلبررسی است: اثرات حاد ، که در نتیجه مصرف آب آلوده ایجاد می شوند و کم وبیش بلافاصله اثر خود را آشکار می‌سازند و اثرات مزمن ، در نتیجه نوشیدنمداوم آب آلوده ، خطراتی دراز مدت ایجاد می کنند. اثرات برخی مواد ذاتاخطرناک ، پس از رسیدن به حد آستانه بروز می کند و چون غلظت آنها معمولازیر حد مذکور است لذا اثرات نامطلوبی مشاهده نمی‌شود. بعضی آلاینده ها حدآستانه ندارند و بنابراین هر مقدار مصرف آنها ذاتا مضر است، ترکیباتسرطانزا از این الگو پیروی می‌کنند. بنابراین در مورد ترکیبات ذاتاسرطانزا مثل هیدروکربنهای پلی آروماتیک (PAH)، تری هالومتان ها (THM)،ترکیبات اورگانوکلره و ارگانوفسفره و ترکیبات فرعی حاصل از فرایندگندزدایی (DBPs)، توصیه می‌گردد که از پایین بودن غلطت آنها در آبهایآشامیدنی ، اطمینان حاصل شود. این بدین معنی است که در برخی موارد ،غلظتهای قابل قبول ، در حد قابل تشخیص یا نزدیک به آن است. بدین مفهوم استکه رعایت اصول پیشگیرانه بهتر از ظهور اپیدمیک خطراتی واقعی است.
برخی از عناصر آلوده کننده آب عبارتند از:
ـ سرب
:
یکی از قدیمی ترین مسائل آلودگی شیمیایی در آبهای آشامیدنی ، ناشی ازبه کارگیری مخازن و لوله های سربی در لوله کشی شهری بوده است. آبهای اسیدینرم که از مناطق کوهستانی سرازیر می شوند، تمایل به انحلال سرب دارند بهطوری که مقادیرقابل توجهی از سرب می‌تواند در آب حل شود بویژه در طول شبکه آب در شبکه آبرسانی ، راکد می‌ماند. سرب یک سیستم تجمعی است به طوری کهتماس مداوم با آن ، در نهایت می‌تواند اثرات سمی ایجاد کند و در طول سالها

/ 0 نظر / 21 بازدید