اکولوژی انسانی و حفاظت محیط زیست

اکولوژی انسانی و حفاظت محیط زیست

بسیاریاز عوامل میتواند حفاظت حیات وحش را تحت تاثیر قرار دهد. مهمترین موضوعیکه میتوان به آن اشاره نمود فرهنگ جامعه میباشد. تاثیر فرهنگ جامعه رویحیات وحش را میتوان از جنبه های مختلف مورد بررسی قرار داد. به طور کلیفرهنگ جامعه رابطه مستقیمی با حیات وحش دارد. هر چه فرهنگ جامعه غنی ترباشد حیات وحشی نیز غنی تر است.
فرهنگ هر جامعه رابطه مستقیم با بسیاری از فاکتورها از قبیل مسائلاقتصادی، سیاسی، مذهبی، ناحیه ای و ... موجود در جامعه دارد. هر کدام ازفاکتورهای بالا در کنش با همدیگر میباشد و میتوانند مسیر همدیگر را تعیینیا تغییر دهند. این مسیر بسیار سرنوشت ساز میباشد و جامعه را به سوییمیکشاند که بر نسل آینده تاثیر گذار میباشد. نتایج این برهم کنش هامیتواند مثبت یا منفی باشد. نتایج این برهم کنش ها به طور مستقیم و یا غیرمستقیم حفاظت حیات وحش طبیعی و محیط زیست ایران را تحت تاثیر خود قرارمیدهد. این موضوع را میتوان به عنوان اکولوژی انسانی قلمداد نمود. هدف ازبحث نیز بررسی اکواوژی انسانی و تاثیر آن روی حیات وحش میباشد.
متاسفانه عوامل فوق حیات وحش ایران را در عصر حاضر به شدت تحت تاثیرقرار داده و نتایج سوء زیست محیطی آن را میتوان به وضوح در طبیعت حاضرفلات ایران مشاهده نمود. از بین رفتن بسیاری از گونه های جانوری به خصوصپستانداران و خیلی وحشتناکتر قرار گرفتن بسیاری از گونه های جانوری در Red List واحد حفاظت حیات وحش جهانی (IUCN ۲۰۰۷) را میتوان از نتایج سوءفاکتورهای بالا ذکر نمود. نتایج برخی تحقیقات روی گونه های جانوری ایران (Torki ۲۰۰۷a, b) نشان داد که سه عامل اساسی، (۱) فقر فرهنگی در نتیجه ناآگاهی مردم، (۲) نبود برنامه های پایستار و مدون دولتی، و (۳) وضعیتاقتصادی در تهدید گونه های جانوری فلات ایران تاقیر به سزایی دارند. امانیاز است که به تشریح عوامل ذکر شده و دیگر عوامل پرداخت.
در زیر به طور اجمالی به بررسی تاثیر و نقش برخی فاکتورها روی حیات وحش ایران میپردازیم.
۱) تاثیر خانواده:
خانواده بنیانگذار اکولوژی انسانی میباشد. سبک زندگی و رفتار فرزند یافرزندان (در سنین پایین) هر خانواده در راستای رفتار و سبک زندگی والدینخانواده میباشد. هر خانواده ای بدون شک آداب و رسوم فرهنگی خود را بهفرزند خویش انتقال داده. سوالی که در اینجا مطرح میگرد این موضوع است کهوالدین هر خانواده تا چه اندازه فرزند یا فرزندان خویش را از محیط زیست ومسائل زیستی آگاه مینمایند؟ آیا اصولا برنامه هایی در این راستا وجوددارد؟ جواب این سوال را به خوانندگان محترم که همانا موضوع مورد بحثمیباشند واگذار مینماییم
.
۲) تاثیر آموزش و پرورش و آموزش عالی:
فرزندان پس از خانواده از طریق مدرسه به طور رسمی وارد جامعه میشوند. این دومین گامی است که بایستی برای حفاظت از محیط زیست برنامه ریزینمود.اهمیت آموزش و پرورش در یاد دان مسائل و مشکلات زیست محیطی بسیاربالا میباشد. نقش معلمین نیز در راستای آموزش و پرورش میباشد. دو سوالاساسی در اینجا طرح میگردد: (۱) میزان برنامه ریزی آموزش و پرورش به خصوصدر دوره دبستان چه اندازه میباشد؟ (۲) آیا معلمین به عنوان رکنی اساسی تاچه اندازه دانش آموزان خویش را از مسائل و مشکلات زیست محیطی آگاه میکند؟بدون شک داشتن برنامه ای کاربردی از سوی وزارت آموزش و پرورش و بحث معلمیندر مورد زیست محیط بسیار مهم و تاثیر گذار میباشد
.
۳) تاثیر رسانه های جمعی:
رسانه های عومی از قبیل صدا و سما، روزنامه ها، اینترنت و ........ نقش ارزنده را پس از موضوعات بالا میتوانند ایفا نمایند. نقش صدا و سیمادر این زمینه بسیار پررنگ تر میباشد. تهیه برنامه های جذاب که در آن مسائلزیست محیطی را مورد بحث قرار دهد نقش مثبتی در حفاظت منابع طبیعی دارد. اما، رسانه های عمومی تا چه اندازه به تحلیل مسائل زیست-محیطی میپردازند؟و تا چه اندازه مردم را از وقایع زیست محیطی اطرف خوشان آگاه مینمایند؟

۴) فقر:
فقر مالی به طور کلی متناسب با فقر فرهنگی میباشد. مسلما در جامعه ایکه فقر فرهنگی آن بالاست نمیتوان انتظار طبیعتی زیبا را داشت. به بیانیدیگر، فرهنگ ضعیف نمیتواند پشتوانه محیط زیستی غنی باشد. موضوع حفاظت محیطزیست برای جوامع یا افرادی از جامعه که فقر فرهنگی دارند موضوعی جداگانهقلمداد میگردد و از دیدگاه اینچنین افرادی (یا جامعه ای) حفاظت از حیاتوحش محدود به فعالیت ادارت و یا سازمان های دولتی (به خصوص سازمان محیطزیست) میگردد. از طرفی دیگر شکار حیوانات وحشی (به عنوان غذا و یا معامله) توسط افراد سود جو موضوع بسیار حساسی میباشد که امروزه سازمان محیط زیستپیگیر این قضیه میباشد و افراد سود جو و خائن به طبیعت را دستگیر، جریمه وحتی زندانی میکند. عکس العمل سازمان محیط زیست در این رابطه بسیار تحسینبرانگیز میباشد
.
۵) باورهای جامعه:
باورهای جامعه را میتوان به خرافات و شایعات محدود نمود. متاسفانه درجامعه ما شایعت و خرافات فراوانی به چشم میخورد که در ارتباط مستقیم و یاغیر مستقیم محیط زیست میباشد. مثال خرافات را میتوان به کشتن مار و لهکردن سر جانور محدود نمود. مواردی شبیه این موضوع در کشور ما (ایران) بهطور فراوانی به چشم میخورد. مثال شایعات را میتوان به سمی بودن مارمولکهای خانگی محدود مینمایم (برای اطلاات بیشتر میتوان عبارت زیر را در سایتآفتاب یا گوگل "شایعه سمی بودن مارمولک های خانگی" جستجو نمود). خرافات وشایعات موجود در فرهنگ جامعه ما متاسفانه برخی از گونه های جانوری رامنقرض نموده و خیلی از آنها را به مرحله انقراض کشانده.
۶) برنامه های دولتی و پایستاری آن:
ادارات و یا سازمان های دولتی برنامه های بسیار جالبی را برای حفاظتمحیط زیست میریزند. اما متاسفانه مشکلی که در این راستا وجود دارد این است

/ 1 نظر / 44 بازدید
mojtabah

سلام، یا آخرش خودمون به خودمون بمب اتم می‌زنیم و نابود می‌شویم و یا اسرائیل ما ر ا نابود خواهد کرد. تا الان چند بار انفجارات در نیروگاه اتمی‌ رخ داده است. این بمب بی‌ صاحب مایه بدبختی ما شده و مایه نابودی ما خواهد شد. مگر چند تا موشک اتمی‌ داریم که به اسرائیل بزنیم. آخرش اونها بیشتر از ما دارند. البته مطمئنم آقایان در آن هنگام در پاریس و لندن خواهند بود در ضمن دشمن اصلی‌ ما همین عربهای دورو ور مون هستند. عربستان، عراق، کویت، بحرین همه اینها دشمن ما هستند. این پروژه اتمی‌ باعث فقر ما شده و باعث مسکوت شدن چندین پروژه‌های دیگر شده. چین و روسیه با این همه بمبهای اتمی‌ گوهی نخوردند حالا ما گوه کی‌ را می‌خواهیم بخوریم ، خدا میدونه. «والسلام عليكم و رحمة الله و بركاته»