برنامه‌های تنظیم خانواده در مفهوم اخص در سطح جهانی قدمتی در حدود 50 سال دارد. امروزه حدود 85 درصد از کشورهای جهان سوم و قریب 95 درصد از جمعیت آنها، از خدمات تنظیم خانواده حمایت می‌کنند. در جوامع صنعتی صددرصد زنان واجد شرایط، از برنامه تنظیم خانواده پیروی می‌نمایند، ولی فقط نیمی از زنان در کشورهای درحال توسعه از این تکنولوژی نوین، بهره‌مند می‌شوند. در سنگاپور 70 درصد زنان از این روش‌ها استفاده می‌کنند.

زکات علم در نشر آن است.امام علی(ع)


تاریخچه تنظیم خانواده در جهان و ایران

کنترل موالید از زمان‌های قدیم وجود داشته است. روند کنترل جمعیت و تنظیم خانواده به جوامع باستانی در نژادها و ادیان مختلف باز می‌گردد. ازسالیان دور از دوره پیامبران بزرگ چون موسی،پیامبر قوم یهود وزرتشت پیامبر باستانی ایران مورد توجه ادیان بوده است.بحث تنظیم خانواده به معنای تناسب فرزندان با امکانات و شرایط زندگی در کلیه تمدنها،سوابق کهن دارد.مستندات باقی مانده ؛ سابقه کنترل موالید را 4000 سال قبل در مصر، 1600سال قبل در هند، 1300 سال قبل در چین و 2000 سال قبل در یونان و ایران نشان می‌دهد. تاریخ بشر وسایل و مواد فراوانی را به عنوان ابزار جلوگیری از حاملگی در خود ثبت کرده است؛ جوشانده، ریشه گیاهی، قرص‌هایی از باروت و جیوه، عسل حاوی زنبورهای مرده و ... . ارسطو روغن سدر و روغن زیتون را برای کشتن اسپرم توصیه می‌نمود. در هندوستان 2000 سال پیش، از نمک سنگ که به روغن آغشته شده بود، استفاده می‌کرده‌اند. ولی اغلب سیاست‌های جمعیتی با توجه به میزان بالای مرگ و میر در جهت افزایش زاد و ولد بوده است تا اینکه در دهه‌های پایانی قرن 18 متفکرانی چون مانتوس به بعد اقتصادی و اجتماعی قضیه توجه و به بحرانی که به سبب فرزندآوری بی‌رویه قریب‌الوقوع خواهد بود، اشاره نمودند. به این ترتیب بحث کنترل موالید در انگلستان به سایر کشورهای اروپایی و امریکایی وارد گردید. حدود 300 سال قبل که برای اولین بار میکروسکوپ کشف شد و سلول‌های اسپرماتوزوئید در زیر میکروسکوپ دیده شد، تشخیص دادند که نطفه مرد باعث باروری می‌شود.

برنامه‌های تنظیم خانواده در مفهوم اخص در سطح جهانی قدمتی در حدود 50 سال دارد. امروزه حدود 85 درصد از کشورهای جهان سوم و قریب 95 درصد از جمعیت آنها، از خدمات تنظیم خانواده حمایت می‌کنند. در جوامع صنعتی صددرصد زنان واجد شرایط، از برنامه تنظیم خانواده پیروی می‌نمایند، ولی فقط نیمی از زنان در کشورهای درحال توسعه از این تکنولوژی نوین، بهره‌مند می‌شوند. در سنگاپور 70 درصد زنان از این روش‌ها استفاده می‌کنند.

در ایران تنظیم خانواده از حدود 30 سال پیش به صورت رسمی پذیرفته شده است و سیاست‌های جمعیتی مبتنی بر تنظیم خانواده در ایران، طی دو مرحله اتخاذ و به مورد اجرا گذاشته شده است.

مرحله نخست طی سال‌های 1357-1346 (پیش از انقلاب) و مرحله دوم از سال 1368 تاکنون.

سال 1346 در وزارت بهداری واحدی بنام بهداشت و تنظیم خانواده استقرار یافت تا بر جمعیت کنترل و محدودیت اعمال کند. در سال‌های بعدی این واحد، تحت عنوان سازمان تنظیم خانواده شهرت یافت. دوره دوم سیاست‌های تحدید موالید و برنامه‌های تنظیم خانواده در ایران در سال‌های 1368 اتخاذ و به مورد اجرا گذاشته شد. زمانی که در سال 1367 نتایج سرشماری منتشر و میزان رشد جمعیت (بطور کلی 9/3 درصد بدون احتساب معاودین عراقی و پناهندگان افغانی 55/3) و شاید بطور دقیق‌تر 2/3 درصد در سال‌های 55 تا 65 اعلام شد. خطر افزایش انفجاری جمعیت و زمان دو برابر شدن آن (یا نرخ 9/3 درصد در هر 18 سال یکبار) متفکرین جامعه و در رأس آن، دولت را به فکر اتخاذ سیاستی رسمی مبنی بر کاهش موالید انداخت.

در سال 1368 سیاست رسمی جمهوری اسلامی مبنی بر کاهش موالید تحت عنوان تنظیم خانواده اتخاذ و اجرای آن به وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، وزارت فرهنگ و آموزش عالی، وزارت آموزش و پرورش و سازمان‌های ذیربط دیگر واگذار شد.

در سال 1369 شورایی بنام شورای تحدید موالید با تصویب دولت و به ریاست وزیر بهداشت درمان و آموزش پزشکی تشکیل و در سال1370 با ایجاد اداره کل جمعیت و تنظیم خانواده، برنامه‌های جمعیتی گسترش یافت و در تاریخ 26/2/72 قانون تنظیم خانواده مشتمل بر چهار ماده و دو تبصره در مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ دوم خرداد ماه 1372 به تأیید شورای نگهبان رسید.

 

اهداف تنظیم خانواده و تأثیر سلامت و بقاء مادران و کودکان

تنظیم خانواده در مقیاس خانوادگی، وسیله‌ای برای فاصله‌گذاری بین فرزندان و تعیین تعداد فرزندان است و در مقیاس اجتماعی یکی از راه‌های برقراری تعادل میان توسعه اقتصادی اجتماعی و میزان رشد جمعیت است. البته جلوگیری از زاد و ولد، تنها راه حل توسعه یافتگی نیست بلکه یکی از راه‌ها می‌باشد که البته تعادل میان رشد اقتصادی و افزایش جمعیت را باید از جایی شروع کرد.

هزینه جلوگیری از تولد هر نوزاد به مراتب کمتر از مخارجی است که به ازای هر تولد یا به صورت خدمات عمومی مورد نیاز و تأمین سلامت- غذا- آموزش و غیره بشود. هدف نهایی طرح تنظیم خانواده ارتقاء سطح سلامت و بهداشت خانواده‌هاست. برای اجرای برنامه‌های تنظیم خانواده می‌توان هدف‌های زیر دنبال کرد:

ارتقاء سلامت زنان

ارتقاء سلامت جنین و شیرخوار

 

اهداف غیر مستقیم تنظیم خانواده

مراعات حقوق و آزادی زنان

عدم تخصیص دوران فعال و سودمند زنان صرفاً برای فرزند‌آوری و بچه‌داری بیشتر

فراهم سازی امکانات مشارکت فعال در جامعه

حفظ سلامت و نشاط کودکان

امکان تحقق شرایط مناسب ایفای نقش مادری و پدری

حفظ آزادی‌های فردی خانواده در تصمیم‌گیری

پیشگیری از سقط جنین‌های ناخواسته و غیر قانونی

پیشگیری از ارتقاء بیماری‌های ارثی به کودکان

تأمین ثبات خانواده بر اثر کاهش مشکلات و اختلافات خانواده.

 

فعالیت‌های تنظیم خانواده در ایران بر چهار محور اجرا می‌شود

آموزش: آموزش عمومی و چهره به چهره به خانواده آموزش‌های علمی و فنی شامل برگزاری کارگاه‌های آموزشی بازآموزی پزشکان و آموزش دانشجویان و مبادله اطلاعات با استادان خارج از کشور

تدارک و تهیه وسیع و متنوع وسایل پیشگیری از بارداری

تحقیقات در زمینه شاخص‌های جمعیت و برنامه‌های تنظیم خانواده

نظارت و ارزشیابی فعالیت‌های تنظیم خانواده در سطح کشور.

سازمان جهانی بهداشت

سازمان جهانی بهداشت (WHO) یک سازمان تخصصی وابسته سازمان ملل متحد (UN) است که به عنوان مرجع هماهنگ کننده بهداشت عمومی بین‌‌اللملی عمل می‌کند

این سازمان که در ۷ آوریل ۱۹۴۸ بنیانگذاری شد و مقر آن در شهر ژنو در سوئیس است، اختیارات و منابع سلفش “سازمان بهداشت” را به میراث برد که سازمانی وابسته به “جامعه ملل” (League of Nations) بود.

وظایف و ماموریت‌ها

WHO علاوه بر هماهنگ‌‌ کردن تلاش‌های بین‌المللی برای پایش بیماری‌های عفونی، مانند مالاریا و ایدز از برنامه‌هایی برای پیشگیری و درمان چنین بیماری‌هایی حمایت می‌کند. این سازمان از تولید و توزیع واکسن‌های موثر و بی‌خطر، شیوه‌های تشخیصی داروها حمایت می‌کند.

WHO علاوه بر ماموریت‌های فوق بر اساس پیمان‌های بین‌المللی ممکن است ماموریت‌های جدیدی را به عهده گیرد.

سازمان جهانی بهداشت همچنین متولی “طبقه‌بندی بین‌المللی بیماری‌ها” (ICD)  است که دهمین تجدید نظر در آن در سال ۱۹۹۲ منتشر شد.

ساختار

کشورهای عضو سازمان جهانی بهداشت نمایندگانی به “مجمع جهانی بهداشت” می‌فرستند، که ارگان اصلی تصمیم‌گیری این سازمان است.

ابن مجمع  هر سال در ماه مه تشکیل جلسه می‌دهد و علاوه بر تعیین دبیرکل سازمان برای پنج سال، سیاست‌های مالی سازمان را بررسی می‌‌کند و بودجه‌های پیشنهادی برنامه‌ها را بازبینی و تایید می‌کند.

مجمع همچنین ۳۶ عضو حود را به عنوان هیات اجرایی برای سه سال برمی‌گزیند تا تصمیمات و سیاست‌های مجمع را به اجرا درآورند و به مشاوره دادن و تسهیل کارها بپردازند.

همه اعضای سازمان ملل می‌‌توانند عضو سازمان بهداشت جهانی شوند. سایر کشورها در صورتی که تقاضای عضویت‌شان به تصویب اکثریت مجمع عموم جهانی بهداشت برسد، می‌‌توانند عضو شوند.

۱۹۳ کشور در حال حاضرعضو WHO هستند. تمام اعضای سازمان ملل به جز لیختن‌اشتاین عضو سازمان جهانی بهداشت هستند. دو کشور غیر عضو سازمان ملل  نیو (Niue) و جزایر کوک هم عضو WHO هستند.

WHO دارای شش دفتر منطقه‌ای آفریقا ( برازاویل، کنگو) ، آمریکا (واشنگتن دی‌سی، ایالات متحده) ، مدیترانه شرقی (قاهره، مصر) ، اروپا(کپنهاگ ، دانمارک) ، جنوب شرق آسیا ( دهلی نو، هند) و غرب اقیانوسیه (مانیل، فیلی‌پین) است که تا حد زیادی دارای خود مختاری هستند و هرکدام کشورهای منطقه خود را پوشش می‌دهند.

رئیس این دفتر‌ها که مدیر منطقه‌ای نام دارد بوسیله “کمیته منطقه‌ای” برای پنج سال انتخاب می‌شود. هر کمیته منطقه‌ای از وزاری بهداشت کشورهای عضو تشکیل می‌شود.

علاوه بر این سازمان بهداشت جهانی در ۱۴۷ دفتر کشوری و رابط  را در همه این مناطق اداره می‌کند. معمولا در پایتخت هر کشور یک دفتر وجود دارد که ممکن است دفاتر اقماری در سایر مناطق کشور را سرپرستی کند.

دفتر کشوری را یک پزشک تعلیم‌دیده با عنوان “نماینده سازمان جهانی بهداشت”  اداره می‌کند که ملیت کشور مربوط را ندارد.

دبیرکل فعلی (۲۰۰۸) سازمان جهانی بهداشت خانم مارگرت چان از کشور چین است.

دولتها به تعهدات خود در تنظیم خانواده عمل کنند

دفتر نمایندگی صندوق جمعیت ملل متحد در ایران در بیانیه‌ای که به مناسبت روز جهانی جمعیت  منتشر کرد از تمامی دولتها دعوت نمود تا با توانی دوباره به تعهدات خود درباره برنامه تنظیم خانواده جامه عمل پوشانده و دسترسی جهانی به بهداشت باروری تا سال ۲۰۱۵ را تحقق بخشند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از مرکز اطلاعات سازمان ملل متحد،بنا به این گزارش در این بیانیه آمده است: امروز ما روز جهانی جمعیت را جشن می‌گیریم. وقت آن رسیده است که به موضوع اساسی سلامت جامعه یعنی تنظیم خانواده توجه خاص داشته باشیم. تصمیمات ما درباره بارداری از مهمترین تصمیمات زندگی ما به شمار می‌آیند و منافع تنظیم خانواده فراتر از زندگی ما به دیگر خانواده‌ها و ملتها گسترش می‌یابد. امروز مایل هستیم تا توجه شما را به سه دلیل موجه برای تنظیم خانواده جلب نمایم.

اول اینکه، تنظیم خانواده زندگی را نجات می‌دهد. این برنامه یک مداخله موثر است که منجر به بهبود سلامت زنان و مادران می‌گردد. تنظیم خانواده به زنان و زوجها این امکان را می‌دهد تا داشتن فرزندان را زمان‌بندی مناسب نموده و از حاملگی‌های ناخواسته جلوگیری نمایند. همراه با ماما‌های دوره دیده در هنگام تولد و مراقبت‌های فوری زایمان، برنامه تنظیم خانواده مداخله‌‌ای موثر و به اثبات رسیده در دستیابی به هدف پنجم از آرمان‌های توسعه هزاره در مورد بهبود سلامت مادران است که رهبران جهان نیز آن را تائید کرده‌اند.

دوم، تنظیم خانواده برای توانمند سازی زنان و برابری جنسیتی بسیار ضروری است. هنگامیکه یک زن می‌تواند خانواده خود را برنامه‌ریزی نماید، می‌تواند برای کلیه زندگی خود برنامه داشته باشد.

اطلاعات و خدمات تنظیم خانواده به افراد و زوجها این امکان را می‌دهد تا با حقوق خود در رابطه با تعداد، فاصله و زمان حاملگی‌های خود آشنا گردند. حق برخورداری از سلامت جنسی و باروری به منظور توانمند سازی و دستیابی به حقوق برابر زنان امری ضروری است.

سوم، تنظیم خانواده راه حل مناسبی در مبارزه با فقر است. والدین می‌توانند برای فرزندان خود از پیش برنامه ریزی نموده و منابع مالی مناسبی را در رابطه با آموزش و بهداشت هر فرزند خود اختصاص دهند که در نتیجه خانواده، جامعه و ملت‌ها از آن بهره‌مند خواهند شد.

این بیانیه آورده است: امروز در روز جهانی جمعیت، صندوق جمعیت ملل متحد بار دیگر پیمان و تعهد خود را در حمایت از سلامت و فرصتهای برابر برای همه تجدید می‌نماید.

این بیانیه می‌افزاید ما از دولت‌ها دعوت می‌نمائیم تا با توانی دوباره به تعهدات خود درباره برنامه تنظیم خانواده جامه عمل پوشانده و دسترسی جهانی به بهداشت باروری تا سال ۲۰۱۵ را تحقق بخشند. تحقق این مسئله تعهدات سیاسی و تامین منابع مالی را می‌طلبد. زمان آن فرا رسیده است که بهداشت باروری و تنظیم خانواده را در اولویت قرار دهیم.

راه های جلوگیری از بارداری

جلوگیری از بارداری شامل وسایل و روش های متعددی است که فرد می تواند برای پیشگیری از حاملگی از آنها استفاده کند. پزشکان، مأمورین بهداشت و سلامت، ماماها، و پرستاران می توانند اطلاعات مفیدی را راجع به جلوگیری از بارداری در اختیار شما قرار دهند. کلیه افرادی که در مطب پزشکان، درمانگاه های عمومی، یا بیمارستان ها کار می کنند موظف به حفظ اسرار مراجعین هستند.    

کاندوم

دیافراگم/سر پوش

اسپرم کش ها     

قرص های ضد بارداری فاقد استروژن

قرص های ضد بارداری

حلقه های ضد بارداری

چسب های ضد بارداری

قرص های کوچک

حلقه های هورمونی

کپسول های ضد بارداری قابل کاشت

حلقه های مسی

نابارور سازی

ضدبارداری اضطراری

روش های ضد بارداری نامطمئن

کاندوم

کاندوم یک پوشش لاستیکی نازک است که روی آلت در حال نعوظ کشیده می شود. کاندوم باید طی کل مدتی که مقاربت جنسی انجام می شود مورد استفاده قرار گیرد. چنانچه همراه کاندوم از یک کرم یا کف اسپرم کش استفاده شود، اطمینان آن افزایش می یابد. همچنین کاندوم در برابر بیماری های مقاربتی و عفونت HIV مصونیت ایجاد می کند. کاندوم همه جا به فروش می رسد: فروشگاه های مواد غذایی، داروخانه ها، پمپ بنزین ها، و غیره. چنانچه از کاندوم درست استفاده شود، می تواند وسیله بسیاری مطمئنی برای جلوگیری از بارداری باشد.  

دیافراگم/سرپوش

دیافراگم/سرپوش، پوششی از جنس لاستیک و با خاصیت کشسانی است که زن آن را در مهبل خود قرار می دهد تا گردن رحم، دهانه رحم/زهدان، او را بپوشاند. دیافراگم/سرپوش در اندازه های مختلف عرضه می شود و اندازه آن باید توسط پزشک تعیین شود. دیافراگم/سرپوش باید به همراه کرم اسپرم کش مورد استفاده قرار گیرد. دیافراگم/سرپوش را می توان هر زمان قبل از انجام مقاربت جنسی در مهبل قرار داد و باید حداقل شش ساعت بعد از انجام مقاربت در مهبل بماند. اکثر خانم ها می توانند از دیافراگم/سرپوش استفاده کنند. چنانچه دیافراگم/سرپوش و کرم اسپرم کش به نحو صحیح در مهبل قرار داده شود، می تواند وسیله بسیاری مطمئنی برای جلوگیری از بارداری باشد.

اسپرم کش ها

اسپرم کش ها به همراه کاندوم یا دافراگم/سرپوش مورد استفاده قرار می گیرند و به خودی خود وسیله مناسبی برای جلوگیری از بارداری نیستند. آنها به شکل کرم، کف، ژل، یا شیاف تولید و عرضه می شوند. اسپرم کش ها را می توان بدون نسخه پزشک از داروخانه ها تهیه نمود. آنها عوارض جانبی بسیار کمی دارند.

قرص های ضد بارداری فاقد استروژن

فقط یک نوع قرص ضد بارداری فاقد استروژن در بازار نروژ وجود دارد. این قرص مانع از تخمک گذاری (تولید تخمک توسط زن) می گردد. برای اینکه این قرص مؤثر باشد، لازم است هر روز رأس ساعت معین مصرف گردد. همچنین خانم های شیرده نیز می توانند از این قرص استفاده کنند. چنانچه از قرص درست استفاده شود، تقریباً ٪١٠٠ قابل اطمینان است. برای خرید قرص های ضدبارداری فاقد استروژن نسخه پزشک لازم است.

قرص های ضد بارداری

قرص های ضد بارداری معمولی بیش از ٣٠ سال است که به بازار عرضه شده اند. آنها حاوی دو نوع هورمون ترکیبی مختلف می باشند: استروژن و پروژستوژن. این دو هورمون انسانی از هورمون هایی که توسط تخمدان ساخته می شود تقلید می کنند. قرص های ضد بارداری مختلف ترکیبات گوناگونی دارند. پزشک شما در انتخاب نوع مناسب قرص ضد بارداری شما را راهنمایی و برای شما نسخه ای تجویز می کند. قرص های ضد بارداری مانع از تخمک گذاری و چسبیدن تخمک به بافت سطحی رحم می شوند. چنانچه از قرص های ضد بارداری به نحو صحیح استفاده گردد، می توانند وسیله ای مطمئن برای جلوگیری از بارداری باشند. برای خرید قرص های ضدبارداری نسخه پزشک لازم است.

زنان سیگاری بالای ٣۵ سال نباید قرص های ضد بارداری مصرف کنند. این توصیه شامل زنان مبتلا به لخته خون، سرطان سینه، حمله قلبی یا سایر بیماری های قلبی، یا بیماری های کبدی شدید نیز می گردد.

حلقه های ضد بارداری

حلقه ضد بارداری یک حلقه نرم و انعطاف پذیر است که توسط خود زن در مهبل قرار می گیرد. حلقه حاوی استروژن و پروژستوژن، البته در دوزهای کمتری نسبت به قرص های ضد بارداری، است. حلقه این هورمون ها را به تدریج آزاد می کند. حلقه های ضد بارداری باید به مدت سه هفته در مهبل باقی بمانند. سپس حلقه بیرون آورده می شود و یک حلقه نو بعد از یک هفته در مهبل قرار داده می شود. حلقه مانع از تخمک گذاری می گردد و استفاده از آن آسان است. حلقه های ضد بارداری را می توان با تجویز پزشک از داروخانه ها خریداری کرد. آنها بسیار مطمئن هستند. زنانی که مجاز به استفاده از قرص های ضد بارداری نیستند، نمی توانند از حلقه ضد بارداری نیز استفاده کنند.

چسب های ضد بارداری

چسب ضد بارداری حاوی همان مقدار استروژن و پروژستوژن است که در قرص های ضد بارداری با دوز پایین موجود می باشد. هورمون ها از طریق پوست وارد بدن می شوند. چسب ها طی سه هفته متوالی همان روز هفته تعویض می شود. بعد از آنکه طی سه هفته متوالی از سه وصله استفاده کردید، قبل از استفاده از یک چسب جدید در همان روز هفته، یک هفته وقفه بیاندازید. وصله مانع از تخمک گذاری می شود و می توان آن را با تجویز پزشک از داروخانه ها خریداری کرد. آنها درست به اندازه قرص های ضد بارداری قابل اطمینان هستند.

قرص های کوچک

قرص های کوچک فقط حاوی یک نوع هورمون ترکیبی است. پروژستوژنها. قرص های کوچک را باید هر روز رأس ساعت معین مصرف کرد. اگر فراموش کنید که قرص را مصرف کنید و بیش از ٢٧ساعت از زمان مصرف قرص قبلی گذشته باشد، در آن صورت باید طی ١۴ روز آینده از روش های ضد بارداری مضاعف استفاده کنید. قرص باید به صورت عادی مصرف شود. برای خرید قرص های کوچک نسخه پزشک لازم است.

حلقه های هورمونی

حلقه هورمونی (که به سیستم درون رحمی (IUS) یا دستگاه درون رحمی (IUD) نیز معروف است) شیء کوچکی است که توسط پزشک در رحم زن قرار داده می شود. قرار دادن حلقه ممکن است کمی ناراحت کننده باشد، اما ناراحتی معمولاً زود تسکین می یابد. چنانچه درد و ناراحتی ناشی از آن ادامه یابد، باید با پزشک خود مشورت کنید. حلقه هورمونی مانع از رشد بافت فوقانی رحم و نفوذ اسپرم به آن می گردد. همچنین مانع از حرکت اسپرم در رحم می گردد. حلقه هورمونی به مدت چندین سال مؤثر است و وسیله ای بسیار مطمئن برای جلوگیری از بارداری می باشد.

کپسول های ضد بارداری قابل کاشت

دو نوع کپسول ضدبارداری قابل کاشت در بازار نروژ وجود دارد. این نوع کپسول ها تقریباً اندازه چوب کبریت و حاوی هورمون پروژستوژن ترکیبی هستند. آنها زیر پوست بازوی زن کاشته می شوند و بسته به نوع کپسول بین سه الی پنج سال باقی می مانند. این کار در مطب پزشک انجام می گیرد. کپسول های کاشته شده مانع از تخمک گذاری می شوند و با تأثیر بر مخاط گردن رحم از رسیدن اسپرم به لوله های فالوپ (مجاری عبور تخم) جلوگیری می کنند. کپسول های ضد بارداری قابل کاشت وسیله مطمئنی برای جلوگیری از بارداری می باشند.

حلقه های مسی

حلقه مسی (که به سیستم درون رحمی (IUS) یا دستگاه درون رحمی (IUD) نیز معروف است) مانند حلقه هورمونی در رحم زن قرار داده می شود. حلقه مانع از چسبیدن اسپرم به رحم می گردد. همچنین مانع از حرکت اسپرم در رحم می گردد. حلقه هورمونی به مدت پنج تا ده سال مؤثر است و وسیله ای بسیار مطمئن برای جلوگیری از بارداری می باشد. حلقه های مسی ممکن است به پریود های شدیدتر و بعضاً توأم با درد منجر شوند.

نابارور سازی

نابارور سازی آخرین وسیله جلوگیری از بارداری است. مرد یا زنی که نابارور شده است دیگر نمی تواند بچه دار شود. این عمل به ندرت برگشت پذیر است. بنابراین قبل از اقدام به نابارور سازی، لازم است کاملاً در مورد آن فکر کنید.

ضد بارداری اضطراری

اگر مقاربت تقریباً زمانی صورت گیرد که زن در دوره تخمک گذاری باشد، احتمال بارداری ٪٢٠ است. اگر در چنین زمانی بدون استفاده از وسایل ضد بارداری اقدام به مقاربت کرده باشید، می توانید قرص های ضد بارداری اضطراری را بدون نسخه پزشک از داروخانه تهیه کنید. این قرص ها حاوی دوزهای بالایی از هورمون های مخصوص هستند که باید ظرف ٧٢ ساعت از زمان مقاربت مصرف شوند. لازم است سه یا چهار هفته بعد به پزشک خود مراجعه و از بارداری یا عدم بارداری خود اطمینان حاصل کنید. اگر بارداری ادامه یابد، مصرف این قرص ها می تواند برای جنین مضر باشد. همچنین می توان با قرار دادن یک حلقه ظرف پنج روز بعد از مقاربت جنسی، از بارداری جلوگیری نمود.

روش های ضد بارداری نامطمئن

دوره های ایمن تر

اصولاً با اجتناب از مقاربت طی دورانی که زن تخمک گذاری می کند، می توان از بارداری جلوگیری کرد. این روش بسیار نامطمئن است زیرا هم طول چرخه و هم زمان تخمک گذاری از زنی به زن دیگر بسیار متفاوت است.

روش بیرون ریختن اسپرم

اگر مقاربت جنسی قبل از آنکه انزال صورت گیرد قطع شود، ممکن است از بارداری جلوگیری شود. اما، این روش بسیار نامطمئن است. بعضی از اسپرم ها می توانند قبل از آنکه انزال صورت گیرد وارد مهبل شوند و اسپرم موجود روی پوست اطراف مهبل می تواند وارد مهبل شود. انتخاب روشهای پیشگیری از بارداری بستگی به عواملی مانند سلامتی فرد، تواتر فعالیت جنسی، تعداد شرکای جنسی و میل به فرزند دار شدن در آینده دارد. میزان اثربخشی بر اساس تخمین های آماری، نکته کلیدی دیگری است.

روشـــهای ایجاد کننده مانــــع :

کاندوم مردانه

          کاندوم مردانه غلافی است که روی آلت نعوظ یافته پیش از دخول قرار می گیرد. و به وسیله ایجاد مانع در برابر عبور اسپرم از حاملگی پیشگیری می کند.

          کاندوم فقط می تواند یکبار استفاده شود. به بعضی از انواع آن ماده شیمیایی برای از بین بردن اسپرم اضافه شده است.

منبع:http://fatalipour.javanblog.com/post-81392.html