وضعیت باغ وحش ها در محیط زیست شهری

با پیشرفت علوم و پی ریزی دانش اکولوژی و توسعه آن که نقش و اهمیت و جایگاه ویژه کلیه مجموعه حیاتی طبیعت و تاثیرات آنها را بر یکدیگر آشکارتر گرداند ، نقش پرندگان در زندگی انسان اهمیت بیشتری یافت . مطالعه در زمینه کنترل بیماریها و آفات کشاورزی توسط پرندگان ، اهمیت آنها رادو چندان کرده ، زیرا به طوری که آشکار شده ، پرندگان در زمره مهمترین عوامل کنترل کننده آفات نباتی قرار دارند بقیه در ادامه مطلب...

زکات علم در نشر آن است. امام علی(ع)

باغ وحش


 

اوضاع باغ وحش ها در محیط زیست شهری

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
پرندگان و حیوانات از دیر باز مورد توجه خاص و احترام ایرانیان بوده اند ، به نحوی که در روزگار هخامنشیان، برخی از آنان حتی جنبه تقدس یافته و هنرمندان تصویر آنها راروی دیوار کاخها و معابد نقش می‌کردند . علاوه بر آن، تصاویر این حیوانات و پرندگان به اصطلاح مقدس راگاه از سنگ ، نقره ، طلا ومفرغ می‌ساختند ، یا تصویر آنها را بر آثار هندی خود نقش می‌کردند . عقاب و شاهین به خاطر بلند پروازی و تیز هوشی و تیز جنگی ، غالباّ به صورت تک تک و زمانی باهم ، در یک اثر هنری جلوه گری می‌کنند .

با پیشرفت علوم و پی ریزی دانش اکولوژی و توسعه آن که نقش و اهمیت و جایگاه ویژه کلیه مجموعه حیاتی طبیعت و تاثیرات آنها را بر یکدیگر آشکارتر گرداند ، نقش پرندگان در زندگی انسان اهمیت بیشتری یافت . مطالعه در زمینه کنترل بیماریها و آفات کشاورزی توسط پرندگان ، اهمیت آنها رادو چندان کرده ، زیرا به طوری که آشکار شده ، پرندگان در زمره مهمترین عوامل کنترل کننده آفات نباتی قرار دارند .  پرندگان علاوه بر دانه خواری و نتیجتاّ کنترل علفهای هرز ، ناقلین بیماریها و بسیاری از حشرات مضر را نیز کنترل می‌کنند . ذکر این مطلب ضروری است که بسیاری از پرندگان دانه خور ، خساراتی هم به مزارع وارد می‌کنند، ولی بر خلاف تصور عموم ، حتی اگر شواهد متعددی در مورد نقش زیانبار پرندگان برای محصولات زراعی بیش از آنچه موجود است در دست باشد، باز هم نمی‌توان از ارزشهای بی شمار آنها چشم پوشید . اصولأّ در مقایسه با ارزشهای متعدد پرندگان در زمینه سالم سازی  محیط زیست  خسارات آنها جداّ قابل اغماض است . از طرف دیگر ، اهمیت اقتصادی پرندگان وحشی و اهلی برای انسان به عنوان منبع تامین پروتئین ، آنچنان روشن است که بی نیاز از توضیح است .


تنها با توجه به نقش پرندگان در طبیعت است که می‌توان به ارزش وجودی و اهمیت واقعی آنها پی برد .
انسان شهر نشین امروز ، برای جبران دست کم برخی از زیانکاریها و لطمات هولناکی که به طبیعت وارد آورده است ، می‌بایست دست به تمهیدات برای حفظ تنوع زیستی زده و سعی در نگهداری بازمانده های طبیعت داشته باشد. ایجاد باغ وحش ها ، از جمله این تمهیدات است . متاسفانه ، شناخت و آگاهی مردم ایران از باغ وحش ها بسیار اندک است .
در باغ وحش تهران ، حدود 30 گونه پرنده وجود دارد که در شرایطی که چندان هم مناسب نیست به حیات خود ادامه می‌دهند . امید است که با ارائه مطالبی در زمینه وضعیت پرندگان باغ وحش تهران ، باتوجه به اهداف حفاظتی ، تحقیقاتی ، آموزشی و تفریحی باغ وحش ها ، شرایط مساعدی برای نگهداری پرندگان فراهم گردد.



در حالی که مرگ ببر و شیرهای باغ وحش ارم باعث شد تا مدیریت باغ وحش ، دامپزشکی و سازمان محیط زیست هر یک دیگری را مقصر مرگ این گربه سانان ارزشمند بدانند، سایر گزارش های رسیده از باغ وحش شهرهای دیگر کشور هم حکایت از وضعیت اسفبار نگهداری حیوانات در این مراکز دارد، موضوعی که محمد باقر صدوق مدیران کل محیط زیست استانها را مسئول آن می داند.
    معاون محیط زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست درباره وضعیت نگران کننده باغ وحش های شهرهای تهران، مشهد، شیراز، بابلسر و دیگر شهرهای کشور گفت: وظیفه رسیدگی و نظارت بر باغ وحش های کشور بر عهده مدیران کل محیط زیست استانها است و وظیفه معاونت محیط زیست طبیعی فقط تهیه و تدوین آئین نامه های مربوط به استانداردها است، کاری که ما انجام دادیم و رونوشتی از آن را هم در اختیار رئیس سازمان قرار دادیم.
    محمد باقرصدوق درباره وضعیت ارم گفت: این وظیفه محیط زیست استان تهران بود که بر وضعیت حیوانات و شرایط محیطی مکان نگهداری آنها نظارت کنند و اگر کوتاهی هم صورت گرفته باشد، باید پاسخگوی آن باشد.
    وی همچنین گفت: معاونت محیط زیست طبیعی آمادگی دارد تا به صورت موردی گزارش های سازمان های مردم نهاد در مورد نابسامانی باغ وحش شهرستانها را پیگیری کند

به گزارش خبرنگار جامعه فارس رسول علی اشرفی پور در حاشیه بازدید از باغ وحش ارم گفت: طی بازدید انجام شده از این باغ وحش، خوشبختانه می توان گفت سرعت تغییر و تحول رعایت مسائل زیست محیطی آن در حال حاضر خوب، رضایتبخش و امیدوار کننده بوده و کارهای صورت گرفته در7 تا 8 ماه گذشته نشان دهنده به بار نشستن بسیاری از پیگیری های این اداره کل و توجه مدیریت جدید مجموعه به رعایت نکات زیست محیطی است و براین اساس اقدامات خوب و سنجیده ای مطابق برنامه های اعلامی و مورد انتظار توسط مدیریت این باغ وحش صورت پذیرفته است.

وی با بیان اینکه پیگیری های اداره کل حفاظت محیط زیست استان تهران را در برقراری تعامل سازنده با مجموعه باغ وحش ارم و پیشرفت امور زیست محیطی آن بخصوص در بخش اصلاح فضای نگهداری حیوانات رامثبت ارزیابی می شود و گفت: البته علی رغم اقدامات انجام شده کارهای باقیمانده ای نیز کماکان وجود دارد که در این راستا اهتمام مدیریت جدید مجموعه بر انجام سریع امور باقیمانده مسجل است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران در ادامه افزود: توجه به مباحث فیزیولوژی جانوری و سلامت گونه های حیوانی نگهداری شده نیاز به تقویت روزافزون تخصص های مربوطه در این مجموعه را می طلبد.

اشرفی پور تصریح کرد: این بازدید همچنین نشان داد که اقدامات مثبتی در خصوص فضای نگهداری اغلب گربه سانان این مجموعه مانند شیر، پلنگ و گربه کاراکال صورت گرفته و برنامه هایی نیز از طرف مدیریت این باغ وحش برای مابقی گوشتخواران مانند ببر وجود دارد. افزایش فضای نگهداری شیرها و نصب شیشه به همراه حفاظ فلزی در اطراف آن نیز اقدام خوب دیگر مجموعه است.

وی افزود: تمهیدات فصل سرما برای پرندگان، ایجاد جایگاه مناسب گور ایرانی، افزایش سطح فضای نگهداری خرس ها و همچنین مناسب سازی فضای نگهداری سنجاب ها نیز از دیگر کارهای مثبت این مجموعه است.

جهانگیر مدیرعامل مجموعه ورزشی تفریحی ارم نیز گفت: از برنامه های این کلینیک در آینده نزدیک عمومی سازی این بخش به منظور درمان حیوانات خارج از این باغ وحش است. همچنین طراحی فضای جدید برای خزندگان مجموعه نیز فکر مناسبی برای بهبود وضعیت نگهداری این جانوران بوده است.

وی در خصوص وضعیت مدیریت پسماند در این مجموعه نیز گفت: وضعیت مدیریت پسماند قبلاً در این مجموعه وضعیت مناسبی نبوده است به همین دلیل به تازگی پسماند باقیمانده پس از جداسازی و تفکیک به مأمورین شهرداری تحویل می شود.

جهانگیر این نکته را هم گفت که ببر ماده سیبری نیز در فضای جداگانه و قرنطینه به دور از حیوانات باغ وحش به طور ویژه نگهداری می شود.

به امید بهبود هرچه بیشتر!