تأثیر تغییرات آب و هوایی بر زندگی انسان‌ها‏

فعالیت‌هایی که انسان‌ها در طول سالیان متوالی انجام می‌دهند بدون تردید در محیط زیست تأثیرات چشمگیر بسیاری را بر جای می‌گذارند. از جمله این تأثیرات می‌توان به افزایش سطح ‏co2‎‏ اشاره کرد که در اثر احتراق سوخت‌های فسیلی بوجود می‌آید و در نتیجه ذرات معلّق در جو باعث ایجاد عمل سردسازی هوا می‌شود. در این میان عوامل دیگری همچون استفاده از زمین، استهلاک ازن و تخریب جنگل‌ها نیز بر تغییرات آب و هوای کرةزمین اثرگذار هستند. بقیه در ادامه مطلب...

زکات علم در نشر آن است. امام علی(ع)

اقلیم و انسان


تأثیر تغییرات آب و هوایی بر زندگی انسان‌ها‏

‎بیتا آرمین فر

فعالیت‌هایی که انسان‌ها در طول سالیان متوالی انجام می‌دهند بدون تردید در محیط زیست تأثیرات چشمگیر بسیاری را بر جای می‌گذارند. از جمله این تأثیرات می‌توان به افزایش سطح ‏co2‎‏ اشاره کرد که در اثر احتراق سوخت‌های فسیلی بوجود می‌آید و در نتیجه ذرات معلّق در جو باعث ایجاد عمل سردسازی هوا می‌شود. در این میان عوامل دیگری همچون استفاده از زمین، استهلاک ازن و تخریب جنگل‌ها نیز بر تغییرات آب و هوای کرةزمین اثرگذار هستند.

با شروع انقلاب صنعتی در سال 1850 و گسترش بسیار سریع آن، استفاده از سوخت‌های فسیلی نیز افزایش پیدا کرد که این امر باعث بالا رفتن سطح ‏‎ co2‎شد. افزایش میزان ‏‎ co2‎همراه افزایش سطح متان موجب بالا رفتن دما در حدود 1/4 تا 5/6 درجه سانتی گراد بین سال‌های 1990 تا 2100 شد.

پیش از آن که استفاده از سوخت‌های فسیلی به‌این حد برسد، بیشترین تأثیر بر تغییرات آب و هوا ناشی از استفاده بیش از حد از زمین بود. آبیاری، تخریب جنگل‌ها و کشاورزی به‌طور مؤثر باعث تغییرات در محیط زیست می‌شود. عواملی مانند تغییر میزان آب ورودی و خروجی در یک منطقه و نیز تأثیر گذاری بر پوشش زمین و تغییر مقدار نور خورشید که جذب می‌شود، می‌تواند بازتابش ناحیه‌ای آن منطقه را دستخوش تغییرات کند. همچنین شواهدی وجود دارد مبنی بر این که آب و هوای یونان و کشورهای حوزه مدیترانه به‌طور مداوم در اثر تخریب جنگل‌ها، از 700 سال پیش از میلاد تا زمان میلاد تغییر کرده است. زیرا چوب جنگل‌های این نواحی برای مصارف کشتی سازی، ساختمان سازی و نیز به‌عنوان سوخت به‌کار می‌رفته است.

در مجموع می‌توان میزان تغییر پذیری یک سیستم آب و هوایی را به‌شکل پسماندها نسبت داد. طوری که وضعیت موجود حاکم بر آب و هوا نه تنها به ورودی‌ها بر می‌گردد بلکه به تاریخچة نحوه پیدایش و رسیدن به‌مرحله‌ای که در آن قرار دارد باز می‌گردد. به‌طور مثال در یک دهه ممکن است شرایط خشکسالی باعث نابودی دریاچه‌ها، خشک شدن کامل دشت‌ها و پیشروی کویرها شده باشد که به‌دنبال آن این شرایط به کمبود بارش‌ها در طول سال بیانجامد. امّا یادآوری این نکته ضروری است که تغییرات آب و هوایی می‌تواند یک فرآیند خود جوش دائمی تلقی شود چرا که بر جنبه‌های گوناگون محیطی با نسبت‌های متفاوت و به‌روش‌های مختلف نسبت به تغییراتی که ناگزیر روی خواهند داد، پاسخ می‌دهند.‏

گازهای گلخانه‌ای نیز یکی از عوامل اصلی گرمایش جهانی بشمار می‌روند. گازهای گلخانه‌ای نقش بسیار مهمی در تاریخچة آب و هوای کره زمین دارند به‌طوری که در اثر به دام انداختن حرارت از جانب گازهای گلخانه‌ای تولید گرما شده و نقش مهم و کلیدی در تنظیم دمای زمین ایفا می‌کند.‏

در حال حاضر اثرات گرمایشی زمین علاوه بر تغییر دادن آب و هوا و تأثیر گذاری روی محیط زیست، اثرات زیان‌باری نیز بر بهداشت و سلامت ساکنان زمین می‌گذارد.

هم اکنون پزشکان و متخصّصان بیشماری در گوشه و کنار جهان بیش از گذشته به تأثیرات گرمایش جهانی بر سلامت بشر اهمیت می‌دهند. یکی از تشکیلات غیر حکومتی طرفدار محیط زیست در جهان به‌نام «سیرا کلاب» در این باره گزارش می‌دهد که تغییرات آب و هوایی سالانه جان صدها نفر در ایالات متحده را می‌گیرد.

آب و هوای گرمی که اکنون در برخی از نواحی کرةزمین به‌طور غیر طبیعی حاکم شده است محیط بسیار مناسبی را برای گسترش انواع بیماری‌های عفونی فراهم آورده است و این وضعیت امکان دارد جان میلیون‌ها نفر را در معرض خطر قرار دهد. پانل بین دولتی تغییرات آب و هوایی مجموعه‌ای است که زیر نظر سازمان ملل متحد قرار دارد و مطالعاتی را در این زمینه انجام داده به‌این نتیجه رسیده است که گرمایش جهانی اثرات مضری برای سلامتی انسان‌هایی که روی زمین زندگی می‌کنند به‌دنبال دارد. همچنین این مطالعات نشان می‌دهند که دمای هوا در آینده نه بر اساس درجه بلکه با تعداد افرادی که جان خود را از دست می‌دهند محاسبه می‌شود و این ابزار سنجش بسیار غم انگیز خواهد بود.

تغییر وضعیت آب و هوایی به یکی از مشکلات عمده جهانی تبدیل شده است به‌طوری که مالاریا، تب دنگی و «انسفالوپاتی» دیگر از جمله بیماری‌هایی بشمار نمی‌روند که در حالت معمول در اتاق‌های اورژانس بیمارستان‌ها مورد مشاهده قرار بگیرند زیرا با وجود وضعیت آب و هوایی جدید بیماری‌های تازه‌ای هم به دیگر مشکلات موجود افزوده شده است.

تغییرات آب و هوایی تولیدات کشاورزی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد که این اثرات بسیار منفی است و بیشتر پژوهشگران از این روند بیم دارند که با ادامه تغییرات زمین گرمایی، روز به‌روز بر تعداد مبتلایان به سوء تغذیه افزوده شود. همچنین تغییرات آب و هوایی بلایای طبیعی فراوانی را به‌دنبال خواهد داشت. هر چقدر پدیدة زمین گرمایی بیشتر شود به پیامدهایی همچون خشکسالی و سیل نیز اضافه می‌شود و در نهایت زنجیرة مشکلات پیش رو که سلامت بشر را مورد تهدید قرار می‌دهد افزایش پیدا می‌کند. ‏