بهداشت محیط یا حفظ الصحه محیطی سابقه ای همچون تاریخ بشردارد . دخل و تصرف در عوامل و شرایط محیط برای رسیدن به حد مطلوب زیست ، یافتن سرپناه با شروع غار نشینی ، چاره اندیشی برای در امان ماندن از نیش پشه و حشرات دیگر ، گناه شمردن آلوده کردن آب ، استفاده از ظروف نقره ای برای ذخیره آب آشامیدنی در مسافرتها و جنگهای خارج از مرز در گذشته ، استفاده از تکنولوژی در شناخت میکروارگانیسمهای بیماریزا و چارچوبی در جلوگیری از انتقال بیماریها توسط این موجودات و خلاصه اتخاذ تدابیری در جهت مقابله با اثرات نامطلوب توسعه ناپایدار از آن جمله اند. بقیه در ادامه مطلب...

زکات علم در نشر آن است. امام علی(ع)

حفظ الصحه مواد غذایی


یکی از بخشهای مربوط به حفظ الصحه محیطی حفظ الصحه خانگی است که خود بخشهای مختلفی را در برمی گیرد و از جمله بخشهای مهم آن حفظ الصحه مواد غذایی یا مواد خوراکه است که اینک برای شما توضیح داده می شود.

نحوه نگهداری غذاها در یخچال

  • در جه سرمای یخچال را هر از گاه کنترل کنید تا همواره بین صفر تا چهار درجه باشد.

  • از قرار دادن مواد غذایی گرم و بیش از حد ظرفیت در داخل یخچال خودداری نمائید.

  • قبل از گذاشتن سبزی در یخچال آن را بشویید.

  • میوه‌جات و مواد غذای کپک زده موجب آلودگی یخچال می‌شود لذا در صورت مشاهده آنها را خارج نموده و یخچال آلوده را ضدعفونی نمایید.

  • روی غذای خام و نپخته را بپوشانید یا آنها را بسته‌بندی و در قسمت پایین مواد غذایی پخته شده را نگهداری نمایید.

  • یخچال و فریزر را نزدیک اجاق گاز یا منبع حرارتی دیگر قرار ندهید.

  • باز ماندن درب یخچال برای مدت طولانی و خرابی لاستیک دور درب یخچال در افزایش دما مؤثر است.

  • تمیز کردن مرتب کف و سطوح داخلی یخچال با دستمال تمیز و محلول رقیق جوش شیرین توصیه می‌شود.

  • مقدار دفعات خرید در کنار هم نگهداری نمایید و در کوتاهترین زمان ممکن به یخچال منتقل نمایید.

شیر و فرآورده‌های لبنی

  • شیر پاستوریزه را حتماً در داخل یخچال بین صفر تا چهار درجه به مدت حداکثر 48 ساعت نگهداری نمائید.

  • از نگهداری و خرید شیر پاستوریزه در خارج از یخچال خودداری نمایید.

  • چنانچه شیر پاستوریزه بیش از 48 ساعت در یخچال باقی بماند و علائم فساد و بریدگی در آن مشاهده نشود قبل از مصرف آن را حداقل به مدت 10 دقیقه بجوشانید.

  • از مصرف خامه و کره غیر پاستوریزه خودداری نمائید.

  • از مصرف پنیر محلی بپرهیزید.

  • بستنی رنگی باید از میوه و یا شربت آن و کاکائو و رنگ طبیعی تهیه شود.

  • از خرید و مصرف دوغ فله‌ای خودداری نمائید.

  • از مصرف کشک مایع که دارای علائم کپک‌زدگی و بوی نامطبوع می‌باشد خودداری نمائید.

  • کشک مایع پاستوریزه را قبل از مصرف 10 تا 20 دقیقه بجوشانید.

  • توصیه می‌شود از پنیر بسته‌بندی با برچسب دارای مجوز‌های بهداشتی استفاده شود.

  • کسانی که با مصرف شیر دچار اختلال گوارشی می‌شوند باید شیر را سرد، به مقدار کم و به دفعات بنوشند و یا بجای شیر از ماست و پنیر استفاده نمایند.

  • هیچ سفره‌ای بدون فرآورده‌های لبنی کامل نیست.

  • 45 گرم پنیر معادل یک لیوان شیر است.

فرآورده‌های گوشتی

  • از خرید کالباسهایی که تغییر رنگ داده خودداری نمایید.

  • از خرید همبرگر و کباب لقمه غیر منجمد خودداری به عمل آورید.

  • از خرید سوسیس‌هایی که تاریخ تولید و انقضاء ندارد خودداری نمایید.

  • کالباس و سوسیس را در قسمتهای بالای یخچال نگهداری نمایید.

  • از نگهداری سوسیس و کالباس به مدت بیش از 36 ساعت در یخچال خودداری نمایید.

  • سوسیس را می‌توان جهت نگهداری بیشتر در داخل فریزر منجمد نمود.

  • از خرید سوسیس و کالباسهایی که پوشش آنها پارگی دارد خودداری به عمل آورید.

  • از خوردن سوسیس و کالباس به صورت مداوم خودداری نمائید.

 توصیه لازم در مورد گوشت، مرغ، ماهی

  • گوشت مورد مصرف پس از خرید باید به خوبی شسته شود.

  • حتی‌المقدور از خرید گوشت چرخ کرده و آماده خودداری نمائید.

  • جهت نگهداری گوشت مورد مصرف برای دو تا سه روز از بالاترین قسمت داخل یخچال استفاده نمائید.

  • از خرید گوشت ذبح شده در خارج از کشتارگاه‌‌های مجاز خودداری نمایید.

  • ماهی تازه میبایست دارای فلس درخشنده و محکم به بدن چسبیده، چشم برجسته و شفاف و آبششهای قرمز رنگ بوده و بوی نامطبوع نداشته باشد.

  • گوشت مرغ فاسد، تیره، پرخون یا کبود است.

  • از مصرف مرغهایی که دچار لاغری شدید هستند خودداری نمایید.

توصیه لازم در مورد روغن

  • از حرارت دادن زیاد و طولانی روغن مایع خودداری نمائید.

  • از مصرف مجدد روغنی که چندین بار حرارت دیده جداً خودداری نمائید.

  • روغن باید در محل خنک و دور از نور و هوا و در ظرف در بسته نگهداری شود.

  • به هنگام طبخ با روغن از حرارت کم استفاده نمائید.

  •  از روغن مایع مخصوص سرخ کردنی جهت سرخ کردن استفاده شود.

  •  مصرف خوراکهای سرخ کردنی را به حداقل برسانید.

« معرفی اداره نظارت بر مواد غذایی ، آرایشی و بهداشتی»

   اداره نظارت بر مواد غذایی یکی از ادارات تابعه مدیریت دارو و غذا و زیر مجموعه معاونت درمان و داروی دانشگاه علوم‌پزشکی میباشد که شامل رئیس اداره و گروه کارشناسان مواد غذایی و بهداشتی میباشد.

   پاره‌ای از فعالیت‌های اداره نظارت بر مواد غذایی آرایشی بهداشتی:

1ـ نظارت مستمر بر فعالیت مراکز تولید و بسته‌بندی مواد غذایی و بهداشتی استان، سردخانه‌ها و انبارهای نگهداری مواد غذایی

2ـ نظارت بر اجرای قانون و ضوابط فنی و بهداشتی مواد غذایی و معرفی متخلفین به مراجع ذیصلاح

3ـ رسیدگی به شکایات مردمی در مورد مواد غذایی، بهداشتی آرایشی

4ـ رسیدگی به مدارک‌ واحدهای مواد غذایی و آشامیدنی در مرحله اخذ پروانه‌های تاسیس، بهره برداری مسئول فنی و ساخت و ارسال اداره نظارت بر مواد غذایی جهت صدور پروانه‌ها

5ـ ترخیص مواد غذایی از گمرک و مکاتبه با اموال تملیکی و گمرکات در رابطه با کالاهای قاچاق و تعیین تکلیف نهائی

6ـ نظارت بر صادرات کالا و صدور گواهی بهداشت

7ـ رسیدگی به شکایات مردمی در مورد مواد غذایی بهداشتی آرایشی

8 ـ بازرسی از بخش بیمارستانهای دولتی و خصوصی

9ـ آموزش مسئولین فنی از کارخانجات از طریق برگزاری دوره‌های آموزشی

خرید و مصرف کنسرو

  • از مصرف کنسرو و کمپوت باد کرده و زنگ زده خودداری نمائید.

  • از خرید کنسروهایی که فاقد شماره پروانه ساخت وزارت بهداشت، تاریخ تولید و انقضاء باشند خودداری نمائید.

  • از مصرف کنسروهایی که تغییر رنگ،‌ طعم و بو داده‌اند خودداری نمائید.

  • از نگهداری قوطی کنسرو در یخچال و محیطهای مرطوب خودداری نمائید.

  • غذاهای کنسرو شده را قبل از مصرف 20 دقیقه بجوشانید.

نان و نمک

  • بهتر است جهت نگهداری نان در طولانی مدت (بیش از 48 ساعت) آن را در فریزر نگهداری نمایید.

  • نانهای ضایعاتی را حتی‌الامکان در گوشه‌ای دور از آشپزخانه و مواد غذایی مورد مصرف را در محلی خشک نگهداری کنید.

  • از تحویل نانهای کپک زده به افراد دوره‌گرد خودداری نمائید.

  • نان کپک زده موجب بیمار شدن دام و طیور و آلوده شدن شیر و گوشت آنها و نهایتاً بیمار شدن انسان می‌گردد.

  • چنانچه نان پس از تولید در زمان مناسب بسته بندی شود بیات شدن آن به تاخیر می‌افتد.

  • از خرید آردهای سوخاری فاقد مشخصات و فله‌ای خودداری شود.

  • توصیه می‌شود نکمهای یددار را که در کیسه‌های مات بسته‌بندی شده‌ است خریداری نمائید.

  • مصرف نمک را در موارد غذایی به حداقل برسانید.

  • نمک یددار را می بایست در آخرین لحظات پخت به غذا اضافه نمود.

 استفاده از مایع ظرفشویی

  • از خرید مایعات ظرفشویی و دستشویی فله‌ای خودداری نمائید.

  • هنگام استفاده از مایع ظرفشویی حتماً از دستکش استفاده شود.

  • غلظت مایع ظرفشویی نمی‌تواند دلیلی بر کیفیت خوب آن باشد.

  • بهتر است تعداد دفعات شستشو را در روز تقلیل دهید و دستهای خود را پس از مصرف با گلیسیرین محتوی آبلیمو چرب نمایید.

  • ظروفی که خوب آبکشی نشوند حاوی مایع ظرفشویی می‌باشد که بر روی ظروف چسبیده و بدین شکل با مواد غذایی وارد بدن شده در دراز مدت مسمومیت ایجاد می‌نمایند.

  • جهت تمیز شدن آسانتر ظروف در ابتدا بهتر است مقداری از مایع ظرفشویی را در داخل ظرفی در آب حل کنیم سپس ظروف چرب را در آن قرار داده تا خیس شود.

پیامهای سلامت

  • مصرف نوشابه، یخمک، پفک و چیپس را به حداقل برسانید.

  • از خرید مواد غذایی و بهداشتی فاقد مشخصات (پروانه ساخت، تاریخ تولید، انقضاء و آدرس کارخانه) خودداری نمائید.

  • از خرید مواد غذایی ، آرایشی و بهداشتی خارجی فاقد برچسب فارسی خودداری نمائید.

  • از خرید مواد غذایی ، آرایشی و بهداشتی از افراد دوره‌گرد اجتناب نمایید.

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات  بهداشتی درمانی شیراز - مدیریت دارو و غذا

بازگشت به فهرست


                          مبارزه با سوسک

مقدمه:

این روزها کمتر ساختمانی است که در گوشه وکنار آن آلودگی به سوسکها وجود نداشته باشد. تاکنون بیش از هزار نوع سوسک شناسایی شده‌اند که فقط تعداد معدودی از آنها تمایل به ورود به اماکن مسکونی داشته و از نظر بهداشتی پراهمیت هستند.

بهترین روش عاری ساختن محیط از زیانها و مشکلات به وجود آمده به وسیله حشرات، کنترل خود حشرات است که این کنترل بایستی با مطالعات کافی در مورد نحوه زندگی حشره، محیط زیست و. انجام پذیرد تا باعث بروز مشکلات دیگر نشود.

سوسریها یا سوسکها:

سوسکها در تمام دنیا، خصوصاً مناطق گرمسیر انتشار داشته و گرما دوست می‌باشند و در طول روز پشت رادیاتورها، لوله‌های آب‌گرم، نقاط تاریک مثل مجاری فاضلاب، توده‌های زباله، زیر قفسه‌ها و کشوها و دستشویی و حمام یافت میشوند. این حشره در شب فعال است و روی کف اطاقها و جاهای مختلف دنبال غذا می‌گردد. سوسکها همه چیزخوار و پرخوار هستند و به برگرداندن بخشی از غذای خود که کمی هضم شده و همچنین دفع مدفوع روی غذا و یا هرچیز دیگر عادت دارند. فرم بدن سوسک به گونه‌ای است که میتواند از شکافهای باریک عبور کند. سوسکهایی که وارد اماکن انسانی شده و از نظر بهداشتی اهمیت دارند شامل سوسکهای آلمانی، آمریکایی، استرالیایی، شرقی و . میباشند.

سوسکهای آلمانی بیشترین پراکندگی را در دنیا داشته و حدود 2-1 سانتی‌متر طول دارند. این سوسکها به رنگ زرد مایل به قهوه‌ای بوده و قدرت پرواز دارند و سریعتر از گونه‌های دیگر تکثیر یافته و زیاد می‌شوند. سوسکهای آمریکایی طول بیشتری داشته و دارای رنگ قهوه‌ای روشن بوده و می‌توانند پرواز کنند.

سوسکها تخم‌های خود را داخل کپسولهایی می‌گذارند که تقریباً شبیه لوبیا قرمز است. بعضی گونه‌ها مثل سوسک آلمانی کپسول تخم را تا چند هفته همراه خود حمل می‌کنند تا تخم برای باز شدن آماده شود. بعضی دیگر تخمها را مستقیماً داخل شکافها می‌گذارند. در موقع باز شدن تخم، سوسک جوان کاملاً سفیدرنگ و بدون بال است و تعداد نوزادان داخل کپسول در گونه‌های مختلف بین 48-14 عدد گزارش شده است که با چند بار پوست اندازی به یک سوسک بالغ تبدیل می‌شوند.

نقش سوسکها در انتقال بیماری‌ها:

سوسکها معمولاً تمایل به نزدیک شدن و گاز گرفتن انسان ندارند. ولی در مورد نوزادان و افراد ناتوان و ضعیف مواردی از گازگرفتگی سوسکها دیده می‌شود. که گاهی موجب زخمهای سطحی و عفونی می‌شوند. سوسکها ناقل عوامل بیماریزای مختلف مانند ویروسها، باکتریها، تخم انگلها و غیره می‌باشند.

عوامل بیماریزایی را که تاکنون توانسته‌اند از بدن سوسکها جدا کنند شامل ویروسهای فلج اطفال،‌ دو نوع قارچ بیماریزا، عامل بیماری تب زرد، وبا، دیفتری، کزاز، سل، ژیاردیا و انواع اسهال خونی و .. می‌باشند. گاهی نیز مواد مترشحه از بدن سوسک مانند مدفوع، استفراغ و اصولاً خود سوسکها برای بعضی افراد ایجاد حساسیت می‌نمایند.

لازم به یادآوری است که وجود سوسکها بخصوص وقتی به تعداد زیاد باشند برای بسیاری از اشخاص واکنشهای روانی ایجاد می‌کند.

سوسکها بخصوص در محلهایی مثل بیمارستانها که عوامل بیماریزا به میزان فراوان و از انواع مختلف وجود دارند بسیار خطرناک می‌باشند.

مبارزه :

با توجه به زیانهای بهداشتی و اقتصادی ناشی از وجود سوسکها در اماکن لازم است که محیط زیست انسانی از وجود این حشرات پاک شده و پیشگیریهای لازم جهت جلوگیری از پیدایش و ازدیاد آنها به عمل آید. بهسازی محیط بهترین روش مبارزه با سوسکها است که طی آن لازم است پناهگاههای سوسکها از بین برده شوند. برای این منظور باید در چهارچوب درهای فرسوده تعویض شوند و کلیه شکافهای دیوارها، کف، سقف، درزهای بین پله‌ها و . با سیمان یا مصالح دیگر دقیقاً‌ گرفته شوند. گاهی لازم است بندکشی بین کاشی‌های دیوار و کف و حاشیه و اطراف قرنیزها تشدید گردد.

حفظ بهداشت، نظافت ساختمانها و جمع‌آوری، حمل و دفع بهداشتی زباله‌ در داخل اماکن و معابر تاثیر مستقیم بر کاهش تعداد سوسکها دارد. از ریخت و پاش مواد غذایی و انبار کردن پس مانده‌های مواد غذایی و نان خشک در ساختمانها باید جلوگیری شود.

پوشاندن آب انبارها و مخازن آب، دفع صحیح فاضلاب، نصب صحیح و تراز نمودن سیفونها، خشکاندن محیط‌های مرطوب، گذاشتن توری در مدخل هواکش فاضلاب‌ها و چاههای فاضلاب و گذاشتن سرپوش کف‌شویه‌ها از ورود و خروج سوسک و لانه گزینی این حشره جلوگیری می‌کند.

علاوه بر به کارگیری موازین بهسازی، با استفاده از سموم حشره‌کش نیز می‌توان به مبارزه با سوسکها پرداخت که این روش با توجه به ایجاد آلودگی محیط زیست به عنوان آخرین روش برای مبارزه با سوسکها تلقی می‌گردد.

اگرچه وجود سوسکها در اماکن موجب بروز مخاطرات بهداشتی فراوان می‌گردد اما خطرات ناشی از استفاده از ترکیبات سمی برای از بین بردن آنها بخصوص در صورتی که با رعایت کامل جوانب احتیاط نباشد به مراتب بیشتر از وجود سوسکهاست.

نوع سم و نحوه سمپاشی باید توسط افراد ورزیده و متخصص این امر انتخاب گردد و سمپاشی باید توسط این افراد انجام شود. هنگام سمپاشی باید کلیه موازین احتیاطی رعایت گردد.

لازم است قبل از سمپاشی محلهای مورد نظر تمیز و در صورت امکان شستشو گردند و مواد غذایی، ظروف غذاخوری، وسایل کودکان و وسایل خواب و پرندگان باید از محل خارج یا روی آنها کاملاً پوشانیده شود.

برای مبارزه با سوسکها، یک بار سمپاشی محلهایی که زود به زود شسته می‌شود و استفاده از سمومی که اثر ابقائی آنها کم است کافی نمی‌باشد و ممکن است کپسولهای تخم موجود در محل که پنهان می‌باشند به تدریج باز شوند، بنابراین لازم است سم بیش از 2-3 ماه روی سطوح باقی بماند و یا در صورت شستشوی محل، سمپاشی باید تکرار گردد.

علت عدم موفقیت در مبارزه:

از علل عدم موفقیت در مبارزه با سوسکها می‌توان ورود سوسکها را از ساختمانهای مجاور از طریق درزها و شکاف و منافذ زیر دربها و یا انتقال سوسک یا تخم سوسک توسط اشیا و لوازم خریداری شده از خارج منزل دانست.

حوزه معاونت بهداشتی - واحد بهداشت محیط و حرفه ای

بازگشت به فهرست


                                               موش‌ها

شناخت و روش مبارزه با آنها

مقدمه

   موش‌ها این حیوانات باهوش که شرح قهرمانی‌های آنها در داستانها و فیلم‌های کودکان فراوان آمده است، در عین حال موجوداتی هستند که وجودشان بشر را به وحشت می‌اندازد، وحشت از بیماری و خسارت اقتصادی شاید تصور این مطلب که ما از پس مانده مواد غذایی موش‌ها  تغذیه می‌کنیم برایمان مشکل باشد اما با مشاهده آمارهای موجود باید به این حقیقت اذعان نمود در نظر بگیرید که این حیوان به راحتی از بذری که در زمین پاشیده می‌شود تا ریشه، برگ، میوه، دانه و محصولات داخل انبار و مواد غذایی موجود در خانه و غذای پخته شده را می‌خورد و نابودمی‌کند حتی از پس مانده مواد غذایی موجود در زباله‌ها نیز روگردان نیست و مهم‌تر آن که به جای خوردن همه مواد غذایی مقداری از آن را خورده و بقیه را که باقی می‌گذارد قابل مصرف نیست در حقیقت اتلاف غذایی توسط این حیوان بیش از مقداری است که می‌خورد.

انواع موش

      1-    موش خانگی

      2-    موش قهوه‌ای

3ـ    موش سیاه

عادات و رفتار

   بطور کلی موش‌ها به محیط‌های ساکت  و تاریک که حرارت معین و ثابت و همچنین رطوبت نسبی داشته باشند علاقه‌مند هستند .

   موش‌های بزرگ معمولاً لانه خود را در محیط‌های وسیع نمی‌سازند و همواره سعی در پنهان شدن دارند تا بتوانند به راحتی نوزادان خود را تولید و پرورش دهند. موش‌های نر معمولاً حداقل یکبار در روز محیط اطراف خود را بازرسی می‌کنند و چنانچه تغییراتی در محیط مشاهده نمودند بلافاصله لانه خود را معدوم و جای دیگری را برای خود آماده می‌کنند. موش‌ها معمولاً یک ساعت بعد از نیمه‌شب فعالیت خود را شروع می‌کنند و این به علت ساکت بودن محیط و عدم حضور انسان است بدین ترتیب موش‌ها با آرامش خاطر به مواد مختلف خسارت وارد می‌کنند.

اهمیت مبارزه با موش

مبارزه با موش از دو جهت حائز اهمیت می‌باشد:

  1.  اقتصادی

  2.  بهداشتی

   موش‌ها با وارد کردن خسارت به مواد غذائی و پایین آوردن ارزش آنها و انتشار و انتقال بیماری‌ها و بالاخره ایجاد مزاحمت برای انسانها مورد تنفر انسان بوده و برای بسیاری از افراد سبب ایجاد ناراحتی فکری و روحی می‌گردند.

بیماری‌های منتقله از طریق موش

   موش‌ها معمولاً 35 نوع بیماری مختلف را به انسان منتقل می‌کند عبارتند از :

LCM

  اولین علائم این بیماری در انسان سردرد و بروز حالت‌هایی شبیه آنفولانزا میباشند.

Rabies (هاری): یک بیماری ویروسی است که از طریق گاز گرفتگی در حیوان خونگرم به وجود می‌آید.

تب گازگرفتگی

   در اثر گاز گرفتن موش تب ایجاد می‌شود و جای گاز گرفتگی متورم شده و به رنگ قرمز در می‌آید.

 طاعون

   این بیماری که به آن مرگ سیاه نیز می‌گویند از طریق گزش ‌کک‌هایی که از خون موش آلوده تغذیه کرده‌اند به انسان منتقل می‌شود.

لپتوسپیروز

   این بیماری که به آن یرقان خون ریزی دهنده نیز می‌گویند باعث تب، خونریزی، دردناک شدن کبد، دردهای شکمی، خشک شدن و ریزش پوست می‌گردد.

سالمونلوزیز (حصبه)

   آلوده شدن غذا به ادرار و مدفوع موش موجب مسمومیت غذائی و بروز این بیماری می‌شود.

یرسینیوزیز

  این بیماری از طریق آلوده شدن مواد غذایی به ادرار و فضولات موش ایجاد شده و موجب بروز آپاندیسیت و بزرگ شدن روده‌ها می‌گردد.

تیفوس

   در اثر خونریزی در شش‌ها و سینه پهلو باعث مرگ فرد مبتلا می‌شود.

توکسوپلاسموزیز

   انتقال این بیماری که بیشتر از طریق مدفوع گربه به انسان صورت می‌گیرد اخیراً از طریق موش هم مشاهده شده است. این بیماری می‌تواند موجب کوری مادرزادی نوزاد شود.

تب راجعه

   یک بیماری عفونی است و از علائم عمده آن حملات متناوب تب و ایجاد مسمومیت خونی می‌باشد.

تولارمی

   مخزن این بیماری موش می‌باشد و علائم آن تب، سردرد درد دست و پا، کمر درد، ضعف عمومی، استفراغ و بزرگ شدن کبد و طحال می‌باشد.

سالک

   این بیماری به صورت زخم پوستی و در اثر نیش پشه خاکی آلوده ایجاد می‌گردد.

روش‌های مبارزه:

1ـ اقدامات بهسازی و بهداشتی

2ـ استفاده از سموم شیمیایی

3ـ استفاده از امواج مافوق صوت

4ـ جلب کننده‌های شیمیایی

5ـ دور کننده‌ها

6ـ تله‌گذاری

7ـ مبارزه بیولوژیکی

8ـ مبارزه ژنتیکی

اقدامات بهسازی و بهداشتی:

1ـ محافظت ساختمان‌ها از ورود موش

2ـ از بین بردن لانه‌ موش‌ها و محروم‌ کردن آنها از دسترسی به آب و مواد غذائی

3- بهداشتی نگه داشتن محیط زیست شامل: جمع‌آوری، حمل و دفع زباله بطور بهداشتی، زباله باید در کیسه‌های سربسته قرار داده شده و فقط در ساعات مراجعه رفتگران در خارج از ساختمان گذاشته شود.

کشتن موش‌ها:

الف: بوسیله سموم شیمیایی

ب: بوسیله تله‌گذاری

   معمولاً استفاده از سموم شیمیایی آخرین راه‌حل می‌باشد در صورتی که اقدامات بهداشتی و بهسازی بطور کامل مؤثر نبودند می‌توان آن را به عنوان یکی از وسایل مطمئن برای مبارزه با موش بکار برد.

امروزه از تکنیک تله‌گذاری در موارد زیر استفاده می‌شود:

   زمانی که به علت وجود مواد غذایی استفاده از سموم غیرممکن باشد.

   در محلهایی که امکان جمع‌آوری لاشه موش وجود نداشته باشد.

   در صورتیکه موشها از خوردن طعمه خودداری کنند. زمانی که موش‌ها نسبت به سموم موش‌کش‌ مصون شده باشند.

روش صحیح تله‌گذاری:

   در تله‌گذاری مساله انتخاب طعمه و دانستن رفتار و عادت موش‌ها اهمیت فوق‌العاده‌ای دارد. موش‌های بزرگ به علت ترس از چیزهای جدید و همچنین به علت داشتن کنجکاوی و احتیاط زیاد به زحمت به طرف تله‌ها جلب می‌شوند و گاهی برای گرفتن‌ آنها باید چند روز صبر کرد و برای حصول نتیجه بهتر باید چند روز تله را بدون اینکه فنر آن کار گذاشته شود با استفاده از طعمه جلب کننده در محل مستقر نمود تا موش‌ها به آن عادت کنند.

محل قرار دادن تله‌ها:

    در مورد موش‌ قهوه‌ای و خانگی بهتر است تله را در گوشه راست و به طرف دیوار محل قرار داد به طوری که ماشه تله تقریباً‌ مماس با دیوار باشد.

   در مورد موش سیاه تله را می‌توان به دیوار میخکوب کرد.

تله زنده‌گیر طعمه دار یا تله کشته‌گیر را باید نزدیک به دهانه ورودی لانه قرار داد و نه در داخل گذرگاه

   تله را بهتر است با کیسه یا چیزهای جدید در موش به وجود نیاید. تله کشته گیر را می‌توان زیر لایه‌ای از آرد، خاک و یا سبوس مخفی کرد. وقتی تعداد تله‌ها زیاد است باید محل قرار گرفتن تله‌ها را یادداشت کرد.