یکی از حساس ترین و مهم ترین اثرات آلودگی نوری بر انسان می باشد. به طورکلی قرار گرفتن انسان زیر نور مصنوعی باعث آسیب های زیر می شود:

ll

*آسیب های چشمی  : آلودگی نوری باعث اسپاسم چشم و جسم مژگانی شده و به چشم آسیب می رساند . نور اتومبیل روبرو که به چشم راننده برخورد می کند باعث فعل و انفعالات شیمیایی در چشم شده و دچار کوری موقت می گردد . همچنین نوری که از دستگاه جوشکاری منتشر می شود بسیار خطرناک بوده و اگر فرد جوشکار عینک محافظ به چشم نداشته باشد و به مدت چند ثانیه به نور خیره شود باعث آسیب جدی در چشم او شده و گاهی منجر به کوری می گردد .  اسکی بازان بایستی هنگام اسکی عینک آفتابی بر چشم بزنند زیرا نور منعکس شده از برف سبب می شود به اپی تلیوم قرنیه آسیب وارد شود و باعث درد چشم ، خارش شدید و اسپاسم جسم مژگانی گردد. بقیه را درادامه مطلب بخوانید...

زکات علم درنشرآن است.امام علی(ع)


اثرات آلوده گی نوری چیست؟

- یکی از حساس ترین و مهم ترین اثرات آلودگی نوری بر انسان می باشد. به طورکلی قرار گرفتن انسان زیر نور مصنوعی باعث آسیب های زیر می شود:

*آسیب های چشمی  : آلودگی نوری باعث اسپاسم چشم و جسم مژگانی شده و به چشم آسیب می رساند . نور اتومبیل روبرو که به چشم راننده برخورد می کند باعث فعل و انفعالات شیمیایی در چشم شده و دچار کوری موقت می گردد . همچنین نوری که از دستگاه جوشکاری منتشر می شود بسیار خطرناک بوده و اگر فرد جوشکار عینک محافظ به چشم نداشته باشد و به مدت چند ثانیه به نور خیره شود باعث آسیب جدی در چشم او شده و گاهی منجر به کوری می گردد .  اسکی بازان بایستی هنگام اسکی عینک آفتابی بر چشم بزنند زیرا نور منعکس شده از برف سبب می شود به اپی تلیوم قرنیه آسیب وارد شود و باعث درد چشم ، خارش شدید و اسپاسم جسم مژگانی گردد.

* بروز استرس ، تضیف قدرت فکر ، بروز افسردگی و بر هم خوردن ساعت درونی بدن : بعضی از نورها مانند نور لامپ های فلوئورسنت و همچنین نورهای رنگی تحریک کننده وتند سبب افزایش پرخاشگری می شوند . اینگونه نورها باعث می شوند فرد در برخورد اجتماعی رفتاری تند داشته باشد . رنگ نورها نیز بر اعصاب و روان انسان ها تاثیر گذاشته و سبب تغییر رفتار افراد خواهد شد . برای مثال رنگ قرمز تحریک کننده است در حالی که رنگ های سبز و آبی رخوت سا هستند و در برخی موارد نیز باعث تنبلی فرد می شوند . آلودگی نور ممکن است بر روی افراد مذکر تاثیر بیشتری داشته باشد که این تاثیر می تواند به سبب روحیه خشن و پرخاشگر این جنس باشد . تاثیر آلودگی نور به شغل افراد نیز می تواند بستگی داشته باشد ؛ به عنوان مثال افرادی که در مکان هایی کار می کنند که از چراغ هایی با نورهای چشمک زن استفاده می شود مانند پارک ها و شهربازی ها ، یا افرادی که در مکان هایی کار می کنند که برای روشنایی از پروژکتور ها استفاده می شود . نور فلوئورسنت باعث افسردگی می شود . همچنین نور کم نیزمی تواند سبب افسردگی شده چنانکه نور شدید باعث پرخاشگری می شود . در ضمن بیمارانی که دچار افسردگی فصلی هستند را می توان با استفاده از نور درمان کرد ، به طوری که این بیماران را در اتاقی مخصوص و با شدت نور خاصی قرار داده و به درمان آن ها می پردازند . آلودگی نوری باعث استرس و تضعیف قدرت تفکر شده و فرد در چنین محیطی دچار استرس می شود و نیز تمرکز خود را از دست می دهد . آلودگی نوری آستانه تحمل افراد را کاهش داده و فرد در روابط اجتماعی و فردی خود نمی تواند صبور باشد و شروع به پرخاشگری می کند . آلودگی نوری می تواند باعث بر هم خوردن ساعت بیولوژیک شده و تنظیم خواب افراد را بر هم بزند که این مورد بیشتر در افرادی که شب کار هستند یا به مدت زیاد تلویزیون نگاه می کنند و یا با کامپیوتر کار می کنند دیده می شود .

* خیرگی : خیرگی یا چشم زدگی زمانی رخ می دهد که اشعه مستقیم نور با شدت زیاد در محور دید رانندگان و عابرین قرار گیرد . که ضمن آسیب دیدن چشم، وسط تصویری که از محیط دریافت کرده اند لکه ای سبز رنگ هویدا    می شود . یا نور چراغ مطالعه ای که با شدت زیاد از فاصله کم ، مستقیم به صورت متهم می تابانند . همه این ها مثال هایی در رابطه با خیرگی می باشند دو نوع خیرگی وجود دارد که عبارتند از خیرگی مطلق و خیرگی غیر مطلق . ، برای خیرگی مطلق حدود مجازی تعریف می شود در صورتی که این حدود رعایت شود می توان اطمینان داشت که خیرگی غیر مطلق نیز در حدود قابل قبول و مجاز قرار می گیرد . خیرگی مطلق را می توان نتیجه پخش نور در چشم که موجب کاهش تطابق دانست . مقدار خیرگی ناشی از سیستم روشنایی معابر بستگی به شدت و زاویه نور خروجی از چراغ که به چشم راننده می رسد ، دارد . به منظور کاهش خیرگی مطلق ، درخشندگی زمینه باید حتی الامکان زیاد باشد .  ساختمان های با رنگ روشن در اطراف پیاده رو بسیار موثر است و شدت نور خروجی از چراغ تحت زوایای بزرگتر از 70 درجه ( نسبت به خط عمود بر سطح چراغ و معبر ) که به چشم راننده می رسد ، نیزباید کنترل شود . شدت نور در زوایای کمتر از 70 درجه معمولاً خیرگی مطلق را تشدید نمی کند . زیرا در این زوایا سقف اتومبیل ها به مانند صافی عمل نموده و از آثار نامناسب نور بر روی چشم رانندگان می کاهد . خیرگی از مسایلی است که در طراحی روشنایی به خصوص روشنایی معابر باید از وقوع آن جلو گیری کرد .                                               

در خیرگی به جهت اینکه پس زمینه عابر بسیار پر نور است سبب کم شدن دید یا ناپدید شدن عابر از دید راننده شده خطر تصادفات را بالا می برد .  

 اما برای کنترل و از بین بردن آن چه باید کرد ؟

1 – با افزایش ارتفاع نصب پایه ، نور زیاد را از محور دید رانندگان و عابرین خارج نمود .

2 – با استفاده از چراغ هایی که شدت نور حد اکثر آن ها در زوایای یزرگ نسبت به محور عمود چراغ که معمولاً در محور دید رانندگان اتفاق نمی افتد خیرگی را کاهش داد .

 آیا قانونی در کشورمان در مورد آلودگی نوری وجود دارد یا نه ؟

خیرگی به قدری مهم است که مرکز تحقیقات نیرو ( متن ) و شورای عالی معماری و شهرسازی ، استاندارد و قوانینی برای نصب تیرهای چراغ برق در نظر گرفته اند :

* به جهت وجود دید کافی به منظور رویت اشیایی که بر روی سطح مسیر قرار دارند و برای رانندگانی که با سرعت مطمئنه و مجاز در خیابان ها تردد می کنند ، سیستم روشنایی باید بنحوی طراحی شود که تمایز لازم برای دیدن اشیا روی سطح زمین ایجاد گردد در حقیقت وظیفه سیستم روشنایی علاوه بر تامین نور کافی در قسمت های مختلف راه حد اکثر نمودن تطابق میان اشیاء و زمینه آن ها ( سطح زمین ) است .میدان نو بنیاد به سمت شمال از خیابان اقدسیه کارخانه صا ایران پروژکتوری بسیار قوی را به سمت جنوب کار گذاشته که ظاهراً برای روشن ساختن دیواره مشرف به پیاده رو شرقی آن مکان است . اما رانندگانی که این خیابان را به سمت شمال می آیند در 200 متری آن محل هیچ عابری قابل رویت برایشان نیست .

محدودیت خیرگی :

در راه هایی که سرعت طرح در آن زیاد است و یا در راه هایی که ساختمان های اطراف آن کم بوده و در نتیجه به دلیل عدم وجود زمینه روشن مناسب اثر خیرگی ممکن است افزایش یابد . حد اکثر آستانه افزایش 15 % توصیه می شود . در سایر موارد ، حد اکثر افزایش نباید از 30 % تجاوز کند .

 

 

 

 

جلو گیری از خیرگی :

زمانی که شعاع مستقیم نور لامپ با شدت زیاد در محور دید رانندگان و عابرین قرار گیرد ، ایجاد خیرگی می کند . خیرگی از مسایلی است که در طراحی روشنایی به خصوص روشنایی معابر باید از وقوع آن جلو گیری کرد زیرا سبب کم شدن دید و ناراحتی عابرین و رانندگان گشته و خطر تصادفات را به دنبال خواهد داشت . برای جلو گیری از خیرگی حاصل از چراغ های خیابانی می توان با افزایش ارتفاع نصب پایه ، نور زیاد را از محور دید رانندگان و عابرین خارج نمود . هم چنین می توان با استفاده از چراغ هایی با آستانه افزایش کم ، خیرگی را کاهش داد .

ماخذ:

انجمن علمی محیط زیست موسسه توسعه وآبادانی